Po ponad stu latach przerwanej ciągłości migracyjnej rzeka Klamath znów stała się znowu drożna dla ryb wędrownych. Jesienią 2025 roku łososie Chinook dotarły setki kilometrów w górę rzeki – do miejsc, gdzie nie widziano ich od początku XX wieku. Usunięcie czterech zapór otworzyło jeden z największych w Ameryce Północnej systemów tarliskowych, a pierwsze obserwacje pokazują, że ryby nie tylko wróciły, ale faktycznie zaczęły z niego korzystać.



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h3 class="wp-block-heading">Rzeka Klamath: powrót ryb po usunięciu tam</h3>



Jesienią 2025 roku pojawiły się pierwsze realne i jakże oczekiwane efekty największego w historii usunięcia tam na rzece – projektu, który połączył dolny i górny bieg Klamath po ponad stu latach. Cztery tamy utworzone w celu obsługi elektrowni wodnych: Iron Gate, Copco 1, Copco 2 i J.C. Boyle zostały zlikwidowane w 2024 roku w ramach kompleksowego programu demontażu, który trwał kilka sezonów i był prowadzony we współpracy stanów Oregon i Kalifornia, lokalnych plemion rdzennej ludności oraz przedsiębiorstwa PacifiCorp. Udrożnienie rzeki kosztowało setki milionów dolarów, a prace zostały ukończone przed pierwotnym terminem. Dzięki temu udostępniono <a href="https://www.fisheries.noaa.gov/feature-story/final-step-klamath-river-dam-removal-opens-path-returning-salmon">ponad 500 km bieżących wód, potencjalnych terenów tarłowych</a>, które historycznie były wykorzystywane przez ryby wędrowne.



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="1020" height="768" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/12/Former_Site_of_John_C._Boyle_Dam.jpg" alt="" class="wp-image-4164" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/12/Former_Site_of_John_C._Boyle_Dam.jpg 1020w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/12/Former_Site_of_John_C._Boyle_Dam-300x226.jpg 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/12/Former_Site_of_John_C._Boyle_Dam-768x578.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1020px) 100vw, 1020px" /><figcaption class="wp-element-caption">Miejsce po byłej tamie John C. Boyle na rzece Klamath zlikwidowanej w 2024 roku (autor: KMashian, CC0, via <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Former_Site_of_John_C._Boyle_Dam.jpg">Wikimedia Commons</a>)</figcaption></figure>



Najważniejszym wskaźnikiem sukcesu projektu jest skala powrotu ryb. Już tej jesieni roku 2025 stwierdzono, że dorosłe łososie Chinook (Oncorhynchus tshawytscha) pokonały uprzednio niedostępną trasę i dotarły w górę biegu rzeki ku historycznym tarliskom. Śledzone radioznacznikami osobniki przemierzyły niemal 500 km od oceanu, przez nowe wolne koryto rzeki aż do środkowego Oregonu, gdzie wpadają rzeki Wright Creek, Sprague River i Williamson River – części historycznej tarliskowej strefy, od której ryby były odcięte przez ostatnie 100 lat. Łososie Chinook zostały zaobserwowane w miejscach, gdzie nie widziano ich od początku XX wieku, np. w okolicach miasta Chiloquin i w dopływach górnej części dorzecza.



Poza łososiami Chinook, z otwarcia trasy migracyjnej mogą skorzystać także przedstawiciele innych gatunków anadromicznych: pstrąga tęczowego (Oncorhynchus mykiss), łososia coho (Oncorhynchus kisutch) oraz minoga pacyficznego (Pacific lamprey) – wszystkie te gatunki historycznie korzystały z rozległych tarlisk powyżej dawnych tam. Choć dane monitoringu z 2025 roku dotyczą głównie Chinooków, specjaliści podkreślają, że likwidacja tam daje również szansę na odbudowę innych populacji wędrownych w przyszłych sezonach.



Sezon tarłowy Chinooków przypada zwykle późnym latem i jesienią. Pierwsze tegoroczne obserwacje ryb w górnym dorzeczu przypadły na październik. Monitoring prowadzony przez służby stanowe i plemienne wykazał kilka tysięcy dorosłych osobników wracających w górę rzeki – <a href="https://caltrout.org/news/klamath-dam-monitoring-december-2025">stwierdzono ponad 10 000 ryb powyżej dawnych tam</a>, co jest liczbą znacznie większą niż spodziewano się dopiero w pierwszym pełnym sezonie po udrożnieniu koryta.



Usunięcie tam na rzece Klamath to wydarzenie, które obserwowano na całym świecie, nie tylko jako lokalny projekt ekologiczny, ale również jako ważny krok w traktowaniu dużych rzek i ich funkcji migracyjnych. Miejmy nadzieję, że pozytywne efekty tego projektu — w postaci odtworzenia dostępu do tarlisk i przywrócenia funkcji biologicznych dla kluczowych i zagrożonych gatunków — zostaną także dostrzeżone i zainspirują działania na innych rzekach, również w Europie. 



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



Zdjęcie na górze: Rzeka Klamath, <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Klamath_River_(28275897896).jpg">Bureau of Land Management Oregon and Washington from Portland via Wikimedia Commons</a>

Kraina Pstrąga

Po stu latach przerwy łososie wracają na historyczne tarliska