
<h3 class="wp-block-heading">Bobrów przybywa</h3>



<div class="infogram-embed" data-id="liczebnosc_bobrow_europejskich_w_polsce" data-type="interactive" data-title="liczebność bobrów europejskich w Polsce"></div><script>!function(e,i,n,s){var t="InfogramEmbeds",d=e.getElementsByTagName("script")[0];if(window[t]&&window[t].initialized)window[t].process&&window[t].process();else if(!e.getElementById(n)){var o=e.createElement("script");o.async=1,o.id=n,o.src="https://e.infogram.com/js/dist/embed-loader-min.js",d.parentNode.insertBefore(o,d)}}(document,0,"infogram-async");</script><div style="padding:8px 0;font-family:Arial!important;font-size:13px!important;line-height:15px!important;text-align:center;border-top:1px solid #dadada;margin:0 30px"><a href="https://infogram.com/liczebnosc_bobrow_europejskich_w_polsce" style="color:#989898!important;text-decoration:none!important;" target="_blank" rel="noopener">liczebność bobrów europejskich w Polsce</a><br><a href="https://infogram.com" style="color:#989898!important;text-decoration:none!important;" target="_blank" rel="nofollow noopener">Infogram</a></div>



<p>Jak pokazuje powyższa infografika liczebność bobrów w Polsce stale wzrasta. Dane z 2015 roku mówią już o ponad 100 tys. osobników, jednakże inne źródła podają szacowaną liczbę bobrów na 70-80 tys. osobiników (<a href="https://www.pzl.suwalki.pl/nowapzl/index.php/bobr/wystepowanie/" data-type="URL" data-id="https://www.pzl.suwalki.pl/nowapzl/index.php/bobr/wystepowanie/">pzl.suwalki.pl</a>). Spotkać je można na obszarze całego kraju, nawet w Tatrach. Oczywiście samego bobra nie tak łatwo zobaczyć, gdyż jest on ostrożny i wbrew pozorom potrafi dość szybko zniknąć nam z oczy, szczególnie gdy znajduje się w pobliżu wody. Ślady bytowania bobra na danym obszarze są łatwo rozpoznawalne. Charakterystycznie podgryziona kora drzew rosnących w pobliżu wód, połamane i przewalone drzewa, czy w końcu rozlewiska wodne, to wszystko świadczy o występowaniu bobra na danym terenie. Chociaż bobry preferują wody stojące takie jak jeziora, starorzecza, stawy czy bagna to wykorzystują również wszystkie rodzaje wód płynących i spotkać je można również w pobliżu niewielkich cieków czy rowów melioracyjnych. W praktyce wszystkie lądowe środowiska wodne w naszym kraju zasiedlane są przez bobry. </p>



<p>Dotyczy to także <a href="https://pstragilipien.pl/lowiska" data-type="URL" data-id="https://pstragilipien.pl/lowiska">wód krainy pstrąga i lipienia</a>, które zostały wręcz opanowane przez bobry.  Na niewielkich ciekach płynących płaskimi i podmokłymi dolinami coraz częściej można spotkać tamki zbudowane ze sterty gałęzi oraz łatwo rozpoznawalne żeremie. Powyżej tam woda rozlewa się, tworząc często znacznych rozmiarów rozlewiska. Spiętrzona w ten sposób woda pozwala na ukrycie podwodnych wejść do nor lub żeremi, a także poszerza teren, w którym bobry czują się swobodnie i bezpiecznie i w którym prowadzą aktywny tryb życia.</p>



<p>Chodząc wzdłuż rzek o wysokich brzegach równie często możemy natknąć się na inny ślad bytowania bobra &#8211; przybrzeżne nory. Wylot takiej nory znajduje się poniżej poziomu wody, natomiast sama nora może mieć nawet ponad 10 metrów długości. Bobrze nory są bowiem stale powiększane przez ich lokatorów. Na brzegu bardzo łatwo można zauważyć otwory wentylacyjne z bobrzych nor. Można w takie jamy łatwo wpaść, dlatego spacerując brzegami rzek, które zamieszkują bobry, należy szczególnie uważać. Jako że dziury wentylacyjne mogą mieć grubo ponad metr długości wpadnięcie do niej może zakończyć się poważną kontuzją. </p>



<h3 class="wp-block-heading">Gdzie bobry tam duże pstrągi?</h3>



<p>Jakiś czas temu na jednym z amerykańskich portali wędkarskich zapoznałem się z <a href="https://www.hatchmag.com/articles/beavers-mean-bigger-trout/7715122" data-type="URL" data-id="https://www.hatchmag.com/articles/beavers-mean-bigger-trout/7715122">artykułem</a>, w którym autor udowadnia, że obecność bobrów w rzece sprzyja szybkim przyrostom żyjących w nim pstrągów. Wg autora artykułu rozlewiska bobrowe zapewniają lepsze warunki do wzrostu i rozmnażania dla różnych owadów wodnych, co jest także korzystne dla pstrągów. Ponadto tamy bobrowe przyczyniają się do wzrostu temperatury wody, tworząc lepsze warunki zarówno dla flory, jak i fauny, zwiększając bazę&nbsp;pokarmową&nbsp;pstrąga. Dodatkowo pomagają w naturalnym magazynowaniu wody i uzupełnianiu warstwy wodonośnej, zatrzymując wilgoć w glebie wzdłuż cieku, która z kolei sprzyja rozwojowi roślinności nadbrzeżnej. </p>



<p>Autor artykułu powołuje się także na szereg prowadzonych badań. Ich wyniki pokazują, że pstrągi żyjące w potokach zamieszkałych przez bobry mają&nbsp;większe roczne przyrosty o około kilkanaście procent. Badania wykazały przede wszystkim, że aktywność bobrów pomaga stworzyć bogatsze w źródła pożywienia środowisko co automatycznie przekłada się na szybszy wzrost pstrągów.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="682" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/beaver-3229111_1280-1024x682.jpg" alt="" class="wp-image-342" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/beaver-3229111_1280-1024x682.jpg 1024w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/beaver-3229111_1280-300x200.jpg 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/beaver-3229111_1280-768x512.jpg 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/beaver-3229111_1280.jpg 1280w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption>Bóbr europejski</figcaption></figure>



<p>Powyższe wywody odnoszą się jednak do warunków amerykańskich (tam też były prowadzone badania), gdzie bobry znacznie częściej i chętniej budują tamy, zatrzymując na dużych obszarach wodę. W naszych europejskich warunkach bardzo często spotykamy się z sytuacją, w której bobry ograniczają się do budowy nadbrzeżnych nor. Duże rozlewiska, powstałe na skutek budowy bobrowych tam, spotykamy częściej na niewielkich ciekach. W przypadku dużych rzek, gdzie działalność bobrów nie ma takiego dużego wpływu na bieg rzeki, trudniej także wskazać jaki wpływ na przyrosty pstrągów ma obecność tych ssaków. </p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="768" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/IMG_20210526_154244111_HDR-1024x768.jpg" alt="" class="wp-image-337" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/IMG_20210526_154244111_HDR-1024x768.jpg 1024w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/IMG_20210526_154244111_HDR-300x225.jpg 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/IMG_20210526_154244111_HDR-768x576.jpg 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/IMG_20210526_154244111_HDR-1536x1152.jpg 1536w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/IMG_20210526_154244111_HDR-2048x1536.jpg 2048w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/IMG_20210526_154244111_HDR-1568x1176.jpg 1568w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption>Nory bobrowe nad Białą Przemszą</figcaption></figure>



<p>Warto jednak wymienić inne pozytywne aspekty obecności bobrów w rzece pstrągowej. Bobry są często odpowiedzialne za tworzenie tzw. zwalisk. Powalone do wody drzewa urozmaicają bieg rzeki, tworzą kryjówki, pomagają podmywać brzegi. Dodatkowo poprzez powalanie drzew bobry poprawiają doświetlenie dna koryta, sprzyjając w ten sposób rozwojowi roślinności, która jest miejscem obfitującym w pokarm dla pstrągów i innych ryb.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Co za dużo to nie zdrowo&#8230;</h3>



<p>Widząc bobrową&nbsp;tamę&nbsp;na pstrągowym cieku często zadajemy sobie pytanie: </p>



<blockquote class="wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow"><p>Czy pstrągi są w stanie pokonać tą przeszkodę w drodze na tarliska?</p></blockquote>



<p>Oczywiście ostatecznie wiele zależy od tego w jaki sposób jest zbudowana tama i ile wody płynie w konkretnym cieku. Na niewielkich i płytkich strumieniach nawet mała tama jest w stanie całkowicie odciąć ryby od wyżej położonego odcinka. Szczególnie mniejsze ryby mają problem z pokonaniem takich przeszkód. Ale to, jak się okazuje, nie jest największym i jedynym problemem, które stwarzają bobrowe tamy. </p>



<p>Zdarza się bowiem, szczególnie na nizinnych, leśnych odcinkach, że bobrowe stawy, zalewając las, powodują zamieranie drzew. Jeżeli drzewa znajdujące się w pobliżu wody wyschną na dużym obszarze, odsłaniając jednocześnie wodę dla promieni słonecznych,  to może to doprowadzić do nadmiernego nagrzewania się takich cieków, stwarzając w konsekwencji niekorzystne warunki dla pstrąga. </p>



<p>Jak więc widać wiele ostatecznie zależy od skali działalności bobrów. W pewnych przypadkach bobrza praca może przynieść pozytywne skutki, w innym jednak miejscu, na innym cieku i przy większej populacji bobrów, sytuacja może stać się na tyle niekorzystna, że pstrągi nie będą w stanie przetrwać w zmienionych warunkach.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1024" height="557" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/nature-3273993_1920-1024x557.jpg" alt="" class="wp-image-340" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/nature-3273993_1920-1024x557.jpg 1024w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/nature-3273993_1920-300x163.jpg 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/nature-3273993_1920-768x418.jpg 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/nature-3273993_1920-1536x836.jpg 1536w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/nature-3273993_1920-1568x853.jpg 1568w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2021/05/nature-3273993_1920.jpg 1920w" sizes="auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px" /><figcaption>Przykład zalanego przez bobry lasu</figcaption></figure>



<p>Innym problemem jest także możliwe zanieczyszczanie tarlisk pstrąga. Jeśli bowiem tama zostanie wybudowana tuż poniżej tarliska to ulega ono w naturalny sposób zamuleniu. W ten sposób mogą zostać zniszczone całe tarliskowe odcinki jeżeli tam jest dużo i występują w niedużych odległościach po sobie.</p>



<p>Podsumowując więc nie można jednoznacznie stwierdzić, jaki wpływ ma na populację pstrąga w danym środowisku ma obecność bobra.  Wiele zależy przede wszystkim od ogólnych warunków panujących na danym cieku. W przypadku niewielkich potoków czy strumieni już jedna bobrza para i jedna niewielka tama mogą skutecznie zmienić charakter cieku, poprzez uniemożliwienie wędrówek ryb, oraz zmiany termiki wody. Na rzekach o większych przepływach niewielka ilość bobrów nie tylko nie zaszkodzi pstrągom, ale może także pozytywnie wpłynąć na warunki panujące w rzece. Bobry mogą przyczynić się do zwiększenia potencjału danego cieku, poprawiając jego żyzność i urozmaicając nurt. Jak to jednak w życiu bywa, co za dużo to nie zdrowo. Dotyczy to także obecności bobrów. Ich nadmierna ilość może doprowadzić do zbyt drastycznych zmian. Mogą one na tyle odmienić charakter rzeki, np. poprzez znacznie podniesienie temperatury wody, że ostatecznie pstrągi nie będę mogły w niej żyć. </p>



<p>Zapraszam do komentowania. Napiszcie o Waszych obserwacjach i przemyśleniach.</p>


Kraina Pstrąga

Bobry i pstrągi