Dlaczego nie warto łowić pstrągów w okresie zimowym

Swój artykuł chciałbym skierować przede wszystkim do wędkarzy zaczynających swoją przygodę z pstrągiem potokowym, ale również i do tych z nieco większą wiedzą oraz doświadczeniem. Przekonanie do mojego punktu widzenia choćby kilku osób potraktuję jako spory sukces, gdyż naszą mentalność odzwierciedla stare powiedzenie – „kiedy spotka się dwóch Polaków, to rozejdą się w trzy strony”. Jednak zawsze warto próbować. Przecież każdy chce łowić piękne ryby w przepięknej scenerii. Wystarczy tylko trochę zmienić podejście i tak się stanie. Do dzieła! 

Skąd się bierze zimowa popularność pstrąga?

Pstrąg potokowy nie jest gatunkiem istotnym gospodarczo i raczej na pewno nigdy takim nie będzie z różnych powodów. Dlatego też nie przykłada się do niego szczególnej wagi. Niewątpliwie jest on przez wąskie grono osób chętnie poławiany głównie dla sportu. Na szczęście coraz rzadziej dla mięsa a w ostatnim czasie przede wszystkim dla sławy w mediach społecznościowych. Zdjęcie z rybą w czerwone kropki to dla niektórych sposób na autopromocję. Zdarza się, że takie zdjęcie ma i ukryty cel, bo chodzi o subtelne lokowanie produktu ku chwale i na cześć sprzedawców. Trochę w myśl „nieważne co mówią, byle mówili”. Takie nastały teraz czasy. W rzeczywistości, aby przechytrzyć rybę nie wystarczy być nad rzeką i miotać przynętą gdzie popadnie. Przynajmniej w moich stronach tak się nie dzieje. Sprzęt również nie odgrywa tutaj kluczowej roli. Wszelkie promocje, tagowanie i oznaczanie, poza rozbawieniem oglądającego, ma na celu promocję marketingową. Kariery celebryty wędkarskiego na tle pstrąga potokowego w tym kraju się nie zrobi. 

Wszystko co jest robione niewłaściwie w kontekście pstrąga potokowego zaczyna się zimą.

Prawda o zimowym początku sezonu

W większości regionów w Polsce wraz z nastaniem pierwszych dni stycznia nad wodę ruszają Oni. Wyposażeni w najlepszy sprzęt, gumiaki pod kolano, setki przynęt oraz obowiązkowe okulary polaryzacyjne. Niektórzy wyglądają jak wycięci z żurnala w swych kolorowych ciuchach lub wypchanych po brzegi kamizelkach. Inni – z plecakami w odcieniach moro jakby mieli za chwilę dołączyć do ćwiczeń na poligonie. Czasami można zwątpić czy rzeczywiście idą na ryby. Zdecydowana większość z nich niestety nie uświadczy kontaktu z potokowcem, nawet tym najmniejszym. Niektórzy może trafią na ryby prawie wymiarowe. A wtedy będą przykładać je bardzo blisko obiektywu, szczerzyć zęby i rozwodzić się nad tym co poszło nie tak, dlaczego nie udało się wyciągnąć większego okazu.

W tym momencie muszę jedną rzecz doprecyzować. Używając słowa „potokowiec”, mam na myśli rybę powyżej 35 cm. Wszystkie ryby poniżej tego wymiaru będą miały większe szanse na przeżycie o ile zostaną spełnione pewne warunki o których za chwilę.  

Rzeka wygląda na wymarłą, mieni się wszystkimi odcieniami szarości. Oblodzone brzegi, pełno rozmiękczonej ziemi. Brakuje owadów, płazów i innego potencjalnego pożywienia. Próżno szukać jakiejkolwiek aktywności ryb, co jest zjawiskiem całkowicie naturalnym o tym czasie. Krajobraz wygląda jak po katastrofie. Wcale nie jest pięknie. Temperatura wody już dawno spadła poniżej 9°C. Jest już po tarle, a pstrągi potokowe są wycieńczone. Nie ruszą się, bo wiedzą, że nie powinny tego robić prędzej niż po pierwszych cieplejszych dniach, kiedy to słońce ogrzeje wodę, pobudzając aktywność pierwszych organizmów stanowiących ich pokarm. No chyba, że przed ich pyskiem nagle pojawi się wabik, któremu nie będzie się w stanie oprzeć. O tyle o ile ryba jest niewielka, powiedzmy, że do tych umownych 30 cm, a kotwica nie rozetnie jej połowy pyska i przetrwa sesję zdjęciową, to istnieją jakieś szanse, że przeżyje. Takie ryby nie przystępują do tarła. Wobec czego nie są aż tak wycieńczone jak okazy 35 plus, które spotkania z wędkarzem mogą nie przeżyć. Nawet jeśli duży pstrąg zdawać by się mogło jest waleczny, pięknie wybarwiony i odpływa w dobrej kondycji to niestety raczej możemy się z nim nie spotkać ponownie. Dlaczego? Właśnie uszczuplił swoje wątłe zapasy energii, gdyż pomylił wabik z pokarmem. „Zdarza się” – chce się powiedzieć. Duże pstrągi nie mają w zwyczaju tracić energii na marne, gdyż jest im ona niezbędna do przetrwania jeszcze kilkunastu tygodni. A w opisanym wyżej przypadku jej pokłady zostały wyczerpane i może jej nie wystarczyć do przeżycia. Dodatkowo nie ma też zbytnio możliwości jej uzupełnienia. 

Czas na zmiany prawa i przyzwyczajeń

Najrozsądniejszym rozwiązaniem jest zmiana prawa. Nie sugerowałbym się temperaturą wody ani tym, że tarło się przesuwa w czasie gdyż woda jest zazwyczaj zimna. Chodzi wyłącznie o umożliwienie rybom regeneracji i taki jest cel ćwiczenia. Mało kto wie, że niektóre osobniki z tej rodziny po tarle giną z wycieńczenia. Nawet jak uda im się przeżyć, to trafiają na wabik. „Z deszczu pod rynnę” chciałoby się powiedzieć. Do października spokojnie można by praktykować sportowe łowienie pstrągów. Zakaz powinien obowiązywać w styczniu i lutym. Przyznam szczerze, że jeszcze jakiś czas temu na terenie, na którym wędkowałem takie ograniczenie obowiązywało do lutego. Z niewiadomych mi powodów już go nie ma. Jak widać, zamysł szedł w kierunku, o którym piszę. Jesteśmy mistrzami we wprowadzaniu wszelakich zakazów, nakazów itp. tylko wszędzie tam gdzie nie zawsze powinny być.  

Wnioski, które tutaj prezentuję oparte są w dużej mierze o moje doświadczenia głównie z regionu północno-zachodniej części Polski. Nie jest tajemnicą, że w innych częściach kraju ryby trafiają się większe i częściej, ale wynika to z czegoś zupełnie innego. Niemniej, zasada wydaje się być wspólna dla wszystkich. Zdaję sobie sprawę, że tekst ten nie będzie wygodny dla osób, które łowią pstrągi zimą. Podają powody, którymi usprawiedliwiają swoje praktyki, ale nie wydają się one przekonujące. To co opisuję nie jest na szczęście regułą, ale zdarza się często. Wiem, ponieważ sam kiedyś tak robiłem, czekając z utęsknieniem na nowy rok, aby móc ruszyć za pstrągiem bo juz można. I sam byłem wówczas głuchy na argumenty. Dojście do pewnych wniosków wymaga jednak czasu. Nie chcę używać zwrotu „człowiek dojrzewa z wiekiem”, bo stary nie jestem, jednak z czasem nabyłem dodatkowe umiejętności, dzięki, którym wiem i widzę więcej. Łowię naprawdę przyzwoite okazy i nie muszę temu poświęcić zbyt wiele czasu, a zaczynam od wiosny. Pozdrawiam wszystkich tych, którzy mają jeszcze w swoich rzekach potokowce, które dostarczają niezapomnianych wrażeń. Życzę także, aby dyskusja o tym była owocna, bo to od nas samych głownie zależy co będzie dalej.

Warto się przyjrzeć bliżej charakterystyce tych ryb skoro się nimi tak na prawdę interesujemy i wyjść nieco poza pryzmat prawa. Skończmy z propagowaniem niezbyt fortunnego usprawiedliwienia, tj. „jadę bo można!” dla facebookowego kręgu uznania wzniesionych łapek. Nikt z pierwszej grupy ani tym bardziej z drugiej nie poprawi sytuacji, a może jedynie zaszkodzić i tak się niestety dzieje…    

Tekst i zdjęcia: Sebastian Rychlewicz (Pstrągowa Pasja)