Każdego roku temperatury powietrza w okresie letnim biją nowe rekordy. Pociąga to za sobą wzrost temperatury wód powierzchniowych, w tym rzek i potoków. Jak powszechnie wiadomo ryby łososiowate to ryby preferujące zimne, dobrze natlenione wody. Jaka więc jest optymalna temperatura wody dla pstrąga i lipienia, a jaka zagraża życiu tych gatunków ryb? Poniżej postanowiłem przedstawić kilka danych na ten temat.



<h3 class="wp-block-heading">Temperatura optymalna</h3>



Zakres temperatury wody, przy której pstrąg potokowy jest w stanie wzrastać wynosi od 3,5oC do 19,5<meta charset="utf-8">oC. Wzrosty maksymalne odnotowuje się przy temperaturze 13,1<meta charset="utf-8">oC. Dla lipienia dane te są bardzo podobne, jednakże maksymalna temperatura, przy której może on wzrastać wynosi 18<meta charset="utf-8">oC. Co gorsza, jego tolerancja na wyższe temperatury jest znacznie mniejsza niż pstrąga, i już przy niewielkim wzroście temperatury śmiertelność lipienia szybko wzrasta. W przypadku łososia atlantyckiego wzrost tej ryby może następować przy temperaturach między 6,0 a 22,5°C, przy czym maksymalne przyrosty masy zauważa się dla 15,9°C.



Oczywiście należy tutaj koniecznie dodać, że wszystkie powyższe wartości dotyczą ryb dorosłych a nie złożonej ikry czy też wylęgu. Jeśli chodzi o ikrę to ta może rozwicja się w temperaturach 0 &#8211; 13<meta charset="utf-8"></meta>oC dla pstrąga potokowego oraz 0 &#8211; 16<meta charset="utf-8"></meta>oC dla łososia atlantyckiego.



<h3 class="wp-block-heading">Temperatura graniczna</h3>



Im wyższa temperatura tym mniejsza ilość tlenu rozpuszczonego w wodzie. Temperatura graniczna (śmiertelna) dla danego gatunku zależy przede wszystkim od czasu, jaki ryba spędza w wodzie o podwyższonej temperaturze. Przykładowo pstrąg potokowy jest w stanie przeżyć do tygodnia czasu w wodzie o temperaturze 24,7<meta charset="utf-8">oC, ale gdy temperatura osiągnie 26,7<meta charset="utf-8">oC to czas życia pstrąga w takiej wodzie skraca się zaledwie do 16 godzin! Łosoś atlantycki ma większą tolerancję na wysokie temperatury i jest on w stanie przeżyć&nbsp;7 dni w wodzie o temperaturze 27,8<meta charset="utf-8">oC i 16 godzin przy temperaturze 29,5<meta charset="utf-8">oC . 



Lipień, jako bardziej wrażliwa od pstrąga ryba, wysoką śmiertelność&nbsp;osiąga już przy temp. powyżej 23oC. 



<h3 class="wp-block-heading">Wpływ wysokiej temperatury</h3>



Rosnące temperatury wody wpływają na szereg warunków środowiskowych, które mogą wyrządzić szkody i mieć wpływ na ryby także w niższych niż graniczne temperaturach. Przede wszystkim toksyczność wielu zanieczyszczeń jest większa w wyższych temperaturach. Powoduje to, że górne limity temperatur przytoczone powyżej, są znacznie niższe w wodach brudnych, zanieczyszczonych, niż w wodach czystych. 



Co więcej, w cieplejszej wodzie pojawia się problem deficytu rozpuszczonego tlenu. Rozpuszczalność tlenu w wodzie spada wraz ze wzrostem temperatury. Dodatkowo procesy zużywające tlen, takie jak rozkład roślinności, są jeszcze przyspieszane przez wyższe temperatury. Zauważono również, że zdolność większości gatunków do wytrzymywania obniżonych poziomów tlenu jest zmniejszona przy wyższych temperaturach.



Podwyższona temperatura wody wpływa również mocno na wędrówki tarłowe ryb łososiowatych. Ryby, stymulowane do płynięcia w stronę tarlisk między innymi poprzez zauważalną przez nich zmianę temperatury wody, reagują w cieplejszych wodach niejako z opóźnieniem. Może to spowodować przesunięcie się czasu tarła, co w konsekwencji skraca czas gdy skuteczne tarło jest możliwe: okres czasu o niższej temperaturze, korzystnej zarówno dla ikry jak i wylęgu skraca się, zwiększając ich śmiertelność. 



<h3 class="wp-block-heading">Temperatura wody a wędkarstwo</h3>



Wyższa temperatura wody, w granicach optymalnych dla danego gatunku, podnosi tempo przemiany materii ryb. Stąd też zauważalny wzrost ich aktywności i żerowania wraz ze wzrostem temperatury. Pamiętajmy jednak o tym, że powyżej optymalnych temperatur opisanych powyżej, ryby łososiowate zaczynają&nbsp;cierpieć poprzez niedostatek tlenu. W takich sytuacjach, jeżeli wędkując wypuszczamy wszystkie złowione ryby, należy pamiętać o wszystkich dobrych praktykach Catch &amp; Release i starać się je bezwzględnie stosować. Najlepiej jednak całkowicie unikać łowienia ryb łososiowatych, jeżeli temperatura wody (nie powietrza) przekracza 20<meta charset="utf-8">oC. 



Decydując się na łowienie ryb łososiowatych w wodach o wyższych temperaturach należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:



<ul class="wp-block-list">
<li>używajmy grubych linek, żyłek i mocnych haków, tak aby zapewnić szybki hol bez zbędnej walki i nadmiernego męczenia ryby;</li>



<li>wybierajmy odcinki o szybszym i bardziej urozmaiconym nurcie, tam gdzie woda jest lepiej natleniona;</li>



<li>starajmy się wędkować o świcie i we wczesnych godzinach rannych, wtedy gdy temperatura wody jest najniższa.</li>
</ul>



<hr class="wp-block-separator has-css-opacity"/>



Literatura:



Powyższy artykuł napisałem z pomocą kilku publikacji naukowych:



<ul class="wp-block-list">
<li>Science Report. „<a href="https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/291741/scho0808bolv-e-e.pdf">The termal biology of brown trout and Atlantic salmon</a>&#8222;, Environment Agency.</li>



<li>Ingram A., Ibbotson A., Gallagher M., „<a href="http://aquaticcommons.org/8072/1/119_Ingram.pdf">The ecology and management of the European Grayling</a>.”, Interim Report, Institute of Freshwater Ecology.</li>



<li>Wehrly K.E., Wang L., Mitro M., 2007. „<a href="https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/handle/2027.42/141436/tafs0365.pdf?sequence=1">Field-Based Estimates of Thermal Tolerance Limits for Trout: Incorporating Exposure Time and Temperature Fluctuation</a>”. American Fishery Sociaty.</li>
</ul>

Kraina Pstrąga

Łososiowate a zmiany klimatyczne

Komentarze