Kiedy właściwie najlepiej łowić pstrągi? Dla jednych będzie to początek sezonu, argumentując to chociażby łatwiejszym dostępem do wody, dla innych dopiero późna wiosna a nawet lato, kiedy to temperatura rośnie, dzień jest dłuższy, a aktywność biologiczna rzeki wyraźnie wzrasta. Sam zaliczam się to tej drugiej grupy pstrągarzy i preferuję szczególnie letnie miesiące. 



Nasze preferencje są różne tak jak i doświadczenia więc trudno o jednoznaczną odpowiedź na pytanie które postawiłem w pierwszym zdaniu. Jednak kiedy spojrzeć na dane pochodzące od sporej grupy wędkarzy, którzy postanowili w pewnym okresie czasu rejestrować swoje pobyty nad wodą oraz złowione w tym czasie pstrągi, można zauważyć ciekawe tendencje.



Kilka lat temu poprosiłem grupę wędkarzy obserwującą facebookowy profil Przyjaciół Białej Przemszy o zapisywanie swoich połowów w specjalnie utworzonej w tym celu aplikacji.



<h2 class="wp-block-heading">Jak zbieraliśmy dane?</h2>



W latach 2019–2025 na stronie bialaprzemsza.pl działała aplikacja Twoje Ryby BP, którą zbudowałem w ramach działania Stowarzyszenia Przyjaciół Białej Przemszy. Użytkownicy aplikacji mogli zapisywać w niej swoje połowy na kilku zdefiniowanych łowiskach pstrągowych (fragmentach rzek). Jeśli złowili rybę to mogli ją zapisać w aplikacji podając gatunek, długość ryby, metodę połowu i dokładny odcinek rzeki gdzie została złowiona Możliwe było także dodanie pustego wpisu, oznaczającego brak złowionej jakiejkolwiek ryby na danym odcinku. 



Aplikacja początkowo cieszyła się sporym zainteresowaniem. W pierwszym sezonie po jej uruchomieniu (2019) danych dostarczyło 31 osób. Rok później było to 25-ciu wędkarzy. Niestety kolejne 5 sezonów to znaczny spadek zainteresowania aplikacją, co wiązało się m.in. z zakończeniem działalności Stowarzyszenia. 



W tym roku postanowiłem całkowicie zakończyć działanie aplikacji. Uznałem jednak, że ilość zebranych danych podczas tych kilku lat jej działania pozwala na ich ciekawą analizę i opracowanie raportu końcowego. I w ten oto sposób przez siedem sezonów uzbierało się 1527 kompletnych wpisów pochodzących od 48 użytkowników, wśród których znalazło się 1268 rekordów złowionych ryb oraz 259 pustych zgłoszeń. Aż 1224 spośród zgłoszonych ryb stanowiły pstrągi potokowe (96,5% wszystkich ryb).



Oczywiście nie chcę traktować tego materiału jako badania, które pozwala sformułować ogólne prawa dotyczące zachowania oraz pstrągów potokowych w trakcie sezonu. Myślę, że jest to jednak na tyle interesujący zbiór obserwacji, że postanowiłem sprawdzić, jakie prawidłowości można w nim dostrzec i czy są one zgodne z tym, czego my pstrągarze doświadczamy nad wodą.



<h2 class="wp-block-heading">Ograniczenia interpretacyjne </h2>



Najważniejszym ograniczeniem tego opracowania jest jego skala. Bo chociaż 48 ośmiu aktywnych użytkowników (takich którzy dodali choć jeden wpis) wydaje się być już sporą grupą to jednak tylko 1/3 z nich zgłosiła połów w więcej niż jednym sezonie.



Drugim problemem ograniczającym szerszą interpretację wyników jest charakter samych łowisk. Dane pochodzą przede wszystkim z Białej Przemszy oraz kilku jej dopływów, a więc z konkretnego systemu rzecznego, posiadającego własną charakterystykę hydrologiczną, termiczną i siedliskową. Nie ma podstaw, aby zakładać, że dokładnie taki sam przebieg sezonu, aktywność wędkarzy czy pstrągów, będzie obserwowany na innych rzekach.



Trzecim istotnym ograniczeniem jest bardzo nierównomierna liczba danych w kolejnych latach. W 2019 roku użytkownicy utworzyli 640 wpisów, rok później 417, natomiast później liczba ta stopniowo malała do 201 w 2021 roku, 122 w 2022, 97 w 2023, 41 w 2024 oraz zaledwie 9 w 2025 roku. Zdecydowana większość materiału pochodzi więc z pierwszych lat funkcjonowania aplikacji.



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1140" height="641" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-wpisy-wedlug-roku-1140x641.png" alt="" class="wp-image-4866" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-wpisy-wedlug-roku-1140x641.png 1140w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-wpisy-wedlug-roku-300x169.png 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-wpisy-wedlug-roku-768x432.png 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-wpisy-wedlug-roku.png 1200w" sizes="auto, (max-width: 1140px) 100vw, 1140px" /></figure>



Do tego dochodzi jeszcze typowy problem wszystkich dobrowolnych dzienników połowowych: trudno mieć pewność, że użytkownicy równie skrupulatnie zapisywali wyprawy zakończone bez kontaktu z rybą, jak te, podczas których udało się coś złowić. Innym problemem była też selektywność zgłoszeń: część wędkarzy zapisywała w aplikacji tylko ryby wymiarowe, inni natomiast każdą złowioną.



W związku z powyższymi ograniczeniami warto spojrzeć na poniższą analizę z lekkim przymrużeniem oka i nie traktować jej jako badań nad aktywnością pstrągów czy skutecznością połowów.



<h2 class="wp-block-heading">Kiedy najczęściej jeździliśmy na pstrągi?</h2>



W pierwszej kolejności postanowiłem przyjrzeć się jak rozkładała się sezonowa aktywność wędkarzy. Po zgrupowaniu wszystkich wpisów pochodzących o jednej osoby z tego samego dnia otrzymano 758 unikalnych sesji połowowych. Najwięcej z nich przypadło na marzec — 154. W lutym odnotowano 120 sesji, w kwietniu 116, w maju 101, w sierpniu 98, w czerwcu 88, a w lipcu 77.



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1140" height="641" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/08-unikalne-sesje-polowowe-wedlug-miesiaca-1140x641.png" alt="" class="wp-image-4867" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/08-unikalne-sesje-polowowe-wedlug-miesiaca-1140x641.png 1140w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/08-unikalne-sesje-polowowe-wedlug-miesiaca-300x169.png 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/08-unikalne-sesje-polowowe-wedlug-miesiaca-768x432.png 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/08-unikalne-sesje-polowowe-wedlug-miesiaca.png 1200w" sizes="auto, (max-width: 1140px) 100vw, 1140px" /></figure>



Widać więc większą aktywność wędkarzy przypadającą na początek sezonu, przede wszystkim na marzec, ale również na luty i kwiecień. Nie jest to szczególnie zaskakująca obserwacja i raczej potwierdza znaną tendencję: pierwsze miesiące roku oferują mniej możliwości połowu innych gatunków, część z nich znajduje się jeszcze w okresach ochronnych, inne pozostają mało aktywne, a po zimowej przerwie wielu wędkarzy właśnie na wodach pstrągowych rozpoczyna swój właściwy sezon.



<h2 class="wp-block-heading">Kiedy łowiono najwięcej?</h2>



Jeżeli przyjrzeć się liczbie zarejestrowanych ryb to okaże się, że luty, pomimo sporej presji ze strony wędkarzy, był w analizowanym okresie zdecydowanie najsłabszym miesiącem dla łowienia.



W lutym zapisano zaledwie 56 pstrągów, w marcu 188, w kwietniu 186, w maju również 188, w czerwcu 233, w lipcu 170, natomiast w sierpniu aż 247 ryb. To właśnie sierpień był więc miesiącem, w którym w całym zbiorze znalazło się najwięcej rekordów ryb. Poniżej na wykresie widać porównanie sesji ze złowioną rybą (kolor niebieski) do sesji bez ryb (kolor żółty).



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1140" height="641" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/03-wpisy-wedlug-miesiaca-1140x641.png" alt="" class="wp-image-4871" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/03-wpisy-wedlug-miesiaca-1140x641.png 1140w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/03-wpisy-wedlug-miesiaca-300x169.png 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/03-wpisy-wedlug-miesiaca-768x432.png 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/03-wpisy-wedlug-miesiaca.png 1200w" sizes="auto, (max-width: 1140px) 100vw, 1140px" /></figure>



Sama liczba ryb nie mówi jednak wszystkiego, ponieważ w poszczególnych miesiącach różna była także liczba wyjazdów. Dlatego ciekawsze jest zestawienie jej z udziałem sesji, podczas których zapisano przynajmniej jednego pstrąga.



I tu jeszcze wyraźniej widać, że luty zwyczajnie nie był dobrym miesiącem, gdyż takich skutecznych sesji było zaledwie 35%. W marcu skuteczność wzrosła do 57,1%, ale dopiero następne miesiące przynoszą mocniejszy wzrost i tak: w kwietniu 75,9%, w maju 82,2%, w czerwcu 84,1%, w lipcu 83,1%, a w sierpniu 86,7%. W analizowanym zbiorze wraz z przesuwaniem się sezonu rosła więc nie tylko liczba rejestrowanych pstrągów, ale również udział wyjazdów zakończonych przynajmniej jednym wpisem ryby.



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1140" height="641" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-udzial-udanych-sesji-wedlug-miesiaca-1140x641.png" alt="" class="wp-image-4870" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-udzial-udanych-sesji-wedlug-miesiaca-1140x641.png 1140w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-udzial-udanych-sesji-wedlug-miesiaca-300x169.png 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-udzial-udanych-sesji-wedlug-miesiaca-768x432.png 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/01-udzial-udanych-sesji-wedlug-miesiaca.png 1200w" sizes="auto, (max-width: 1140px) 100vw, 1140px" /></figure>



I tak jak już podkreślałem wcześniej: nie należy traktować tych wyników w sposób dosłowny i nie oznaczają one, że osoba która wybrała się na pstrągi w sierpniu miała 87% szans na złowienie ryby. Taki wniosek byłby zdecydowanie zbyt daleko idący, ponieważ puste wyprawy nie musiały być raportowane równie regularnie jak udane. Mimo to zestawienie zdecydowanie potwierdza kapryśną aktywność zimowych ryb.



<h2 class="wp-block-heading">Kiedy łowiono te największe?</h2>



Gdy jednak przyjrzeć się nie ilości łowionych ryb ale ich wielkości to okazuje się, że luty tym razem prezentuje się najlepiej ze wszystkich miesięcy. Największą bowiem średnią długość miały pstrągi złowione w lutym — 27,77 cm (mediana 28 cm). Niewiele niższą średnią zanotowano w marcu — 27,58 cm. W kwietniu średnia spadła do 26,19 cm, w maju do 26,06 cm, a w czerwcu do 25,02 cm. W lipcu ponownie wzrosła do 26,42 cm, natomiast w sierpniu wyniosła 25,5 cm.



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1140" height="641" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/02-dlugosc-pstraga-wedlug-miesiaca-1140x641.png" alt="" class="wp-image-4868" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/02-dlugosc-pstraga-wedlug-miesiaca-1140x641.png 1140w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/02-dlugosc-pstraga-wedlug-miesiaca-300x169.png 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/02-dlugosc-pstraga-wedlug-miesiaca-768x432.png 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/02-dlugosc-pstraga-wedlug-miesiaca.png 1200w" sizes="auto, (max-width: 1140px) 100vw, 1140px" /></figure>



Różnice nie są ogromne i nie tworzą idealnie regularnego trendu, ponieważ lipiec nieco się z niego wyłamuje, jednak ogólny obraz jest dość czytelny: największe średnie i mediany długości przypadają na początek sezonu, przede wszystkim na luty i marzec.



Także analiza tylko tych większych pstrągów jest interesująca. W marcu zanotowano 33 ryby o długości co najmniej 35 cm, w tym aż 11 mierzących przynajmniej 40 cm. W czerwcu, mimo większej ogólnej liczby pstrągów, ryb 35+ cm było 14, z czego pięć osiągało co najmniej 40 cm. W sierpniu kiedy zarejestrowano najwięcej pstrągów, to jedynie 17 z nich przekraczało 35 cm, i tylko cztery miały przynajmniej 40 cm. Czyżby był to efekt przełowienia łowiska w trakcie sezonu? A może po prostu w sierpniu częściej łowi się młode pstrągi z wiosennych zarybień?



<h2 class="wp-block-heading">No Kill totalny</h2>



Udział w aplikacji był w pełni anonimowy. Użytkownicy zgłaszali swoje ryby nie podając przy tym swoich danych osobowych ani nawet nicków. Na liście złowionych ryb widniały tylko podstawowe informacje: data połowu, długość, odcinek rzeki oraz zdjęcie (jeśli zostało zrobione). Wchodząc w szczegółowy opis można było poznać dodatkowe informacje: masa ryby, opis, oraz potwierdzenie czy ryba została zabrana czy też wypuszczona. Ostatecznie okazało się, że zaledwie 3 złowione pstrągi, na 1224 zgłoszone, zostały zabrane. Ilość wypuszczonych z powrotem ryb był więc imponujący.



<h2 class="wp-block-heading">Pogoda a skuteczność połowów</h2>



Dane pogodowe nie były zbierane bezpośrednio w momencie połowu, lecz zostały odtworzone później na podstawie daty i godziny rejestracji złowionych ryb. Z pewnością część z nich była obarczona błędem, ponieważ dla rekordów bez zdjęcia nie zawsze możliwe było ustalenie dokładnej godziny połowu. 



Mimo tego zestawienie pokazuje kilka ciekawych i oczekiwanych zależności. Najwyższy udział połowów zakończonych złowieniem pstrąga występował przy średniej temperaturze dobowej 15–19,9°C i wynosił 83,6%, natomiast przy temperaturze poniżej 5°C było to tylko 38,2%. Również liczba pstrągów przypadających na jedną próbę rosła wraz z temperaturą i była najwyższa przy 20°C i więcej. 



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1140" height="641" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/04-temperatura-a-udane-proby-1140x641.png" alt="" class="wp-image-4869" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/04-temperatura-a-udane-proby-1140x641.png 1140w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/04-temperatura-a-udane-proby-300x169.png 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/04-temperatura-a-udane-proby-768x432.png 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/04-temperatura-a-udane-proby.png 1200w" sizes="auto, (max-width: 1140px) 100vw, 1140px" /></figure>



Wygląda też, że pozostałe parametry wpływające na warunki pogodowe, taki jak wiatr, ciśnienie czy zachmurzenie, nie miały kluczowego znaczenia. Nieznacznie gorsze połowy przypadały na dni słoneczne, z wysokim ciśnieniem i południowym lub południowo-zachodnim wiatrem. Najwięcej ryb złowiono natomiast przy umiarkowanym zachmurzeniu, normalnym ciśnieniu i wietrze wiejącym z zachodu lub północny. 



<h2 class="wp-block-heading">Podsumowanie</h2>



Tego typu obserwacje wędkarskie, zbierane w prosty i anonimowy sposób, mogą okazać się cennym źródłem informacji. Oczywiście im więcej takich danych uda się zgromadzić i im większa będzie grupa wędkarzy, tym dokładniejsze i ciekawsze mogą być wnioski. Jak się okazuje, już nawet kilkudziesięciu aktywnych wędkarzy może dostarczyć interesującego materiału do analizy. 



Zupełnie nieanalizowanym przeze mnie zbiorem danych są zdjęcia ryb, których przesłanych zostało ponad 600. Być może również na ich podstawie można by próbować wyciągnąć ciekawe wnioski, analizując na przykład proporcje wymiarów ryb czy też ich ubarwienie. 



<figure class="wp-block-image size-full"><img loading="lazy" decoding="async" width="800" height="560" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/kolaz_100_zdjec.jpg" alt="" class="wp-image-4881" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/kolaz_100_zdjec.jpg 800w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/kolaz_100_zdjec-300x210.jpg 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2026/09/kolaz_100_zdjec-767x537.jpg 767w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" /></figure>



Wracając do pytania postawionego w tytule — tak, dane zebrane w ramach tej konkretnej akcji rzeczywiście potwierdziły, że największą średnią długość miały pstrągi rejestrowane w lutym, natomiast najwięcej złowionych ryb zapisano w sierpniu. 



Trochę żałuję, że właśnie 2025 rok okazał się ostatnim sezonem działania aplikacji. Szczególnie interesujące mogły być obserwacje z niedawno zakończonego sezonu, ponieważ pozwoliłyby przynajmniej częściowo sprawdzić, jak po <a href="https://krainapstraga.pl/post/koniec-sezonu-2026-trudny-rok-dla-pstragow">zimowej inwazji kormoranów</a> zmieniła się liczba rejestrowanych pstrągów, ich przeciętna wielkość albo struktura połowów na obserwowanych wodach. 



Swoją drogą ciekawi mnie, czy gdzieś prowadzone są podobne analizy na większą skalę, obejmujące różne rzeki, inne gatunki ryb i większą liczbę wędkarzy. Takie zestawienia mogłyby być bardzo ciekawym materiałem do porównań. Jeśli wiecie coś na ten temat to piszcie w komentarzach.



Zdjęcie na górze: <a href="https://unsplash.com/@jamiecooper?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Jamie Cooper</a> on <a href="https://unsplash.com/photos/a-man-holding-a-fish-while-standing-next-to-a-river-zz9lnGb6b8g?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Unsplash</a>

Kraina Pstrąga

Największe w lutym, najwięcej w sierpniu? Co pokazują dane z siedmiu sezonów

Komentarze