Pstrągi Atlasu

Łukasz Drążewski·3 października 2021

583 wyświetleń·4 minuty czytania

Góry Atlas to potężny łańcuch górski leżący w północno – zachodniej Afryce. Rozciąga się na przestrzeni ponad 2000 km, leżąc na terenie Maroka, Algierii i Tunezji. Jest relatywnie młodym pasmem górskim wypiętrzonym podczas fałdowań alpejskich. Łańcuch ten dzieli się na kilka pasm, z których najpotężniejszym jest pasmo Atlasu Wysokiego leżące w zachodniej części łańcucha, na terytorium Maroka. Najwyższy szczyt tego pasma jest zarazem największym szczytem Gór Atlas i jest to Dżabal Tubkal o wysokości 4167 m n.p.m.

Ryby łososiowate w Górach Atlasach występują głównie w ich marokańskiej części, przede wszystkim w rzekach pasma Atlasu Wysokiego. Spotykane są również w górskich licznych jeziorach i zbiornikach na terenie Maroka oraz Algierii.

Na podstawie informacji z bazy danych Fishbase w górach Atlas występuje 5 gatunków rodzimych, a są to: Salmo akairos , Salmo macrostigma, Salmo multipunctatus (pstrąg Draa), Salmo pellegrini i Salmo viridis (pstrąg zielony). Oprócz gatunków rodzimych bardzo popularną rybą w górach Atlas jest pstrąg tęczowy.

Salmo akairos jest małym gatunkiem endemicznym pstrąga występującym tylko w jeziorze Ifni leżącym na południe od Marakeszu.

Natomiast Salmo viridis jest gatunkiem endemicznym stwierdzonym tylko w jeziorze meteorytowym w środkowej części Atlasu.

Pozostałe gatunki pstrągów występują w górskich rzekach i potokach Atlasu. Pstrąg macrostigma jest rybą dość powszechnie występującą w rzekach basenu śródziemnomorskiego (zwany jest również pstrągiem śródziemnomorskim), gdyż występuje nie tylko w północnej Afryce, ale także we Włoszech, na Sycylii, Korsyce i Sardynii, w Dalmacji, Albanii, Grecji, oraz południowej Bułgarii. W Maroku występuje przede wszystkim w dorzeczach rzek Muluja (Wadi Muluja) i Oum Er-Rbia, a dokładnie w górskich odcinkach tych rzek i ich dopływów. Jest, obok pstrąga tęczowego, najliczniejszym gatunkiem z rodziny łososiowatych występującym w górach Atlas. Pstrąg macrostigma wyglądem bardzo przypomina pstrąga potokowego. Główną cechą charakterystyczną tego pstrąga odróżniającą go od pstrąga potokowego jest obecność dużej czarnej plamy za okiem, brak białych obwódek dla czerwonych kropek na grzbiecie, oraz obecność ciemnych plam „parr” nie tylko u młodych osobników, ale również tych dojrzałych. Najnowsze badania sugerują, że pstrąg macrostigma nie jest zupełnie odrębnym gatunkiem pstrąga, ale należy do odrębnej linii, dla której proponuje się nazwę linii północnoafrykańskiej i która miałaby być siostrą linii atlantyckiej pstrąga potokowego (salmo trutta).

Salmo *macrostigma* (fot. Shutterstock, Dogubey)

Drugi gatunek pstrąga występujący tylko w rzekach zlewni Atlantyku to Salmo pellegrini. Jest on swoim wyglądem również bardzo zbliżony do europejskiej odmiany pstrąga potokowego.

Bardzo ciekawym, najpóźniej odkrytym gatunkiem pstrąga, występującym w górach Atlas jest pstrąg Draa, zwany też pstrągiem Dades, Salmo multipunctatus.

Pstrąg Dades to gatunek reliktowy z dorzecza rzeki Draa, na południowych zboczach gór Atlasu Wysokiego. Do niedawna nie było wiadomo zbyt wiele o tym pstrągu. Na podstawie przeprowadzonych kilka late temu badań stwierdzono, że istnieją tylko dwie izolowane populacje (w zlewniach rzek Dades i M’Goun), zajmujące bardzo mały zasięg. Ryby te występują na odcinku obu rzek o łącznej długości 22 km (12 km rzeki Dades i 10 km rzeki M’Goun) na bardzo dużych wysokościach, w płytkich i bardzo zimnych odciankach rzek. Jak stwierdzają autorzy badań, ze względu na ograniczony obszar wystepowania tego gatunku, jest on gatunkiem krytycznie zagrożonym, wymagającym aktywnej ochrony. Pstrągi te osiągają małe rozmiary, około kilkunastu centymetrów.