Susza w Europie. Jest źle i czy będzie gorzej?
Opracowanie z 20 października 2026 r. Dane dotyczą terminów wskazanych przy poszczególnych pomiarach i raportach.
305 stacji z przepływem poniżej umownej granicy suszy hydrologicznej — taki obraz polskich rzek przedstawiał IMGW-PIB 15 października. Tydzień wcześniej takich stacji było 339. Niedobór wody nadal obejmował znaczną część zlewni w kraju. Dane IMGW.
Podobne problemy opisują raporty z innych części Europy: rekordowe niżówki na dużych rzekach, wysychające małe cieki i ubytek zapasów w zbiornikach. Wraz z przedłużającą się suszą pogarszają się warunki życia organizmów wodnych.
Letni niedobór wody utrzymał się jesienią
W Devínie pod Bratysławą Dunaj pobił rekord niskiego przepływu sprzed ponad stulecia. Według wstępnych danych operacyjnych SHMÚ średni dobowy przepływ 5 października wyniósł 575,9 m³/s — najmniej w historii pomiarów tej stacji, prowadzonych od listopada 1900 r. Poprzedni rekord, ze stycznia 1909 r., wynosił 580 m³/s. Komunikat SHMÚ.
Ten jesienny rekord poprzedziło wyjątkowo suche lato. W zestawieniu Copernicusa obejmującym sumę średnich letnich przepływów u ujść 12 dużych rzek sezon 2026 r. wypadł najgorzej od początku serii EFAS w 1992 r., także względem lat 2018 i 2022. W lipcu i sierpniu rekordowe lub bliskie rekordom niżówki występowały na Renie, Dunaju, Padzie, Loarze, Rodanie i Sekwanie. Podsumowanie Copernicusa.
Dlaczego rzekom brakuje wody?
Woda płynąca korytem pochodzi z opadów w całej zlewni, dopływu wód podziemnych, a w górach także z topnienia śniegu i lodu. Gdy przez wiele tygodni pada zbyt mało, zasilanie słabnie. Upał dodatkowo zwiększa zapotrzebowanie atmosfery na wilgoć i utratę wody przez parowanie oraz roślinność.
W Szwajcarii urząd środowiska BAFU wskazuje na połączenie niedoboru opadów od wiosny z małą ilością śniegu poprzedniej zimy. Na ten sezonowy bilans nakłada się zmiana klimatu: ocieplenie wpływa na parowanie, wielkość pokrywy śnieżnej i termin jej topnienia. Europejska Agencja Środowiska przewiduje dalszy wzrost presji na zasoby wodne, szczególnie na południu kontynentu. Wyjaśnienie BAFU, ocena EEA.
Październikowy obraz europejskich rzek
W październikowych raportach obok utrzymujących się niżówek pojawiają się lokalne wzrosty poziomu wody po deszczach. Poniżej zestawiono pomiary rzeczne i napełnienie zbiorników z sześciu krajów.
| Kraj | Obserwacje i termin |
|---|---|
| Niemcy | Na Renie w Maxau 13 października średni dobowy przepływ wyniósł 369 m³/s, a stan wody był o 167 cm niższy od średniej dla tej daty z lat 1991–2020. Na Łabie długotrwała niżówka uruchomiła dodatkowy monitoring 6 sierpnia. Raport NIZ, monitoring BfG. |
| Francja | Biuletyn z 7 października, obejmujący dorzecze Rodanu i region Owernia-Rodan-Alpy, opisywał spadki przepływów oraz wysychanie części małych cieków. Wody podziemne w osadach dolin Loary i Allier pozostawały niskie lub bardzo niskie. Równocześnie ulewne deszcze powodowały wezbrania w części obszaru śródziemnomorskiego. Biuletyn regionalny. |
| Polska | Prognoza oparta na danych z 15 października wskazywała utrzymywanie się niskich stanów wody na znacznej części Wisły i odcinkach Odry, z lokalnymi wahaniami. Raport IMGW. |
| Wielka Brytania | W Anglii, według danych za tydzień kończący się 13 października, monitorowane zbiorniki były napełnione w 54%. Osiemnaście grup zbiorników miało zapas poniżej połowy pojemności. Raport Environment Agency. |
| Włochy | Raport z 16 października klasyfikował ostatnie 30 dni jako silną suszę przepływową na Padzie w Piacenzy i Pontelagoscuro. W tym drugim przekroju przepływ 15 października wynosił 659 m³/s, powyżej przyjmowanego przez zarząd dorzecza progu zagrożenia wnikaniem słonej wody, wynoszącego 450 m³/s. Raport zarządu dorzecza Padu. |
| Hiszpania | Komunikat z 14 października podawał 57,8% napełnienia zbiorników w skali kraju. W dorzeczu Ebro było to 45,4%, a w Guadalete-Barbate 74,9%. Dane MITECO. |
Zapas wody w zbiorniku zależy zarówno od dopływu, jak i od poboru, zrzutów oraz zasad eksploatacji. W zestawieniu Environment Agency na poziom części zbiorników wpływały również prace techniczne i utrzymywanie rezerwy przeciwpowodziowej.
Nasze rzeki także cierpią z powodu braku wody, szczególnie niewielkie cieki na południu Polski. Niektóre odcinki rzek i potoków wpisanych do wykazu wód krainy pstrąga i lipienia są całkowicie lub niemal całkowicie pozbawione wody. Problem dotyczy m.in. Soły i jej małych dopływów, Skawy, górnej Raby, Dunajca i jego dopływów, Białej Tarnowskiej, Wisłoki i Jasiołki, Wisłoka, górnego Sanu z Osławą, górnego Bobru i Kwisy, a także niewielkich cieków na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.
Mniej wody, trudniejsze warunki życia
Skutki przedłużającej się niżówki są już widoczne w małych ciekach. Francuski biuletyn z 7 października odnotował znaczną śmiertelność ryb i płazów w dotkniętych suszą częściach Grand Est i Burgundii-Franche-Comté. Biuletyn francuski.
Podczas upałów niewielka ilość wody może szybko się nagrzewać. Wraz ze wzrostem temperatury maleje ilość tlenu, jaką woda może utrzymać w roztworze. Dla zimnolubnych gatunków, takich jak pstrąg potokowy i lipień, szczególnego znaczenia nabiera dostęp do chłodniejszych schronień. Ocena BAFU.
Jesienią presja związana z upałami maleje, ale niski stan wody w okresie jesienno-zimowym nadal może pogarszać warunki życia ryb w mniejszych rzekach i strumieniach. Pstrągom, które jesienią przystępują do tarła, płytsza woda może utrudniać wędrówkę w górę cieków i dotarcie do tarlisk. Niski stan wody ogranicza też wielu gatunkom ryb dostęp do zimowisk, czyli odcinków ze spokojniejszą i głębszą wodą. Ryby skupione w nielicznych dostępnych schronieniach mogą być bardziej narażone na kłusownictwo i ataki drapieżników.
Co może przynieść zima?
W chłodnej połowie roku spada parowanie i rośnie znaczenie opadów zasilających wody podziemne. Rzeki mogą zareagować na deszcz w krótkim czasie; głębsze warstwy gleby, źródła i warstwy wodonośne odbudowują zasoby wolniej. BAFU wskazuje, że trwałą poprawę mogą przynieść tylko dłuższe opady obejmujące rozległy obszar. Wyjaśnienie BAFU.
Prognozy sezonowe ECMWF przedstawiają prawdopodobieństwo warunków bardziej suchych lub wilgotnych od średniej dla określonego regionu i okresu. Zasady prognoz sezonowych. Brytyjskie podsumowanie września zestawia taki sygnał z kondycją zasobów: prognozy sprzyjały bardziej wilgotnym warunkom w kolejnych trzech miesiącach, a przewidywane przepływy i poziomy wód podziemnych w części południowo-wschodniej Anglii pozostawały poniżej normy. Podsumowanie NRFA. Przebieg zimowego zasilania wpłynie także na warunki przyszłorocznej wiosny. Jeżeli zima okaże się ciepła i sucha, to wiosna 2027 roku może być dla europejskich rzek prawdziwą katastrofą.
Źródła
Wykorzystano raporty krajowe i regionalne z terminów podanych w tekście oraz opracowania wyjaśniające procesy hydrologiczne i skutki ekologiczne.
- IMGW-PIB: Tygodniowa prognoza meteorologiczna i hydrologiczna, dane z 15 października 2026 r.
- SHMÚ: Historyczne minimum przepływu Dunaju w Devínie, 6 października 2026 r.
- Copernicus C3S/CEMS: Upały i niskie przepływy w Europie latem 2026 r., 2 października 2026 r.
- BAFU: Susza latem 2026 r. i jej następstwa, 16 października 2026 r.
- EEA: Wpływ klimatu na zasoby wodne, „Europe’s environment 2025”.
- NIZ Baden-Württemberg: Raport o sytuacji wodnej, 14 października 2026 r.
- BfG: Monitoring ekstremalnych zdarzeń na Łabie, wyniki za 2026 r. aktualizowane 7 października.
- DREAL: Biuletyn dorzecza Rodanu i regionu Owernia-Rodan-Alpy, 7 października 2026 r.
- Environment Agency: Susza w Anglii, 9–15 października, aktualizacja 16 października 2026 r.
- Autorità di Bacino Distrettuale del Fiume Po: Tygodniowa sytuacja hydrologiczna, 16 października 2026 r.
- MITECO: Napełnienie hiszpańskich zbiorników, 14 października 2026 r.
- National River Flow Archive: Podsumowanie hydrologiczne września 2026 r..
- ECMWF: Zasady interpretacji prognoz sezonowych.
Zdjęcie na górze: Jeffrey Hamilton on Unsplash

Komentarze