Wyróżnienie dla Wisłoki i Białej Tarnowskiej
Całkiem niedawno na stronie damremoval.eu opublikowany został coroczny raport podsumowujący działania w Europie za rok 2021. I chociaż cieszy fakt, że co najmniej 239 różnych zapór, w tym tamy i jazy, usunięto w 17 krajach Europy, co jest rekordem w kategorii udrożniania cieków na całym kontynencie, to jednak martwi nieco, że w naszym kraju usunięto zaledwie 3 bariery, czyli tyle samo ile w roku wcześniejszym (2020).
Pocieszające jest jednak, że dwa polskie projekty udrożnień, Białej Tarnowskiej i Wisłoki, realizowane przez PGW Wody Polskie RZGW w Krakowie, zostały docenione i wyróżnione, uzyskując nagrodę światowej konferencji Fish Passage 2022 poświęconej ciągłości rzek i przepławkom dla ryb. Oba projekty realizowane w latach 2018-2021 dotyczyły:
• Likwidacji barier migracyjnych dla organizmów wodnych na rzece Wisłoce i jej dopływach – Ropie oraz Jasiołce.
• Przywrócenia ciągłości ekologicznej i realizacja działań poprawiających funkcjonowanie korytarza swobodnej migracji rzeki Biała Tarnowska.
W przypadku Białej Tarnowskiej prace odtworzeniowe objęły 15 barier. Ich przebudowa pod kątem wymagań migracji ryb zaowocowała odblokowaniem wód o łącznej długości 80 km, w tym 43 km samej Białej Tarnowskiej i 37 km jej dopływów, co skutkowało odblokowaniem Białej od źródeł do ujścia.
W przypadku Wisłoki i jej dopływów likwidacja 7 barier migracyjnych spowodowała odblokowanie rzek o łącznej długość 254 km, w tym 124 km na rzece Wisłoka, 76 km na rzece Jasiołka i 54 km na rzece Ropie.
Oba projekty zostały zrealizowane w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, który jest częścią perspektywy finansowej Unii Europejskiej. Jest to również pierwsza tego typu inwestycja, która stała się próbą przetestowania różnych typów przepławek dla ryb migrujących. Projekty nie podejmują w ogóle działań zarybieniowych, ale mają na celu przywrócenie dostępu do tarlisk i stworzenie warunki tarła.
Szczególny nacisk w projekcie położono na wykorzystanie naturalnych materiałów, które odróżniają te nowe przepławki od istniejących przepławek technicznych, betonowych i stalowych. Proces projektowo-budowlany w obu projektach był efektem współpracy inżynierów i biologów i zakładał, że badanie efektywności wybudowanych obiektów przepławek dla ryb jest częścią procesu inwestycyjnego, a nie tylko dodatkiem.
O tym że przepławki są skuteczne i już działają informują naukowcy monitorujący przepływ ryb przez nowe konstrukcje. Jesienią ubiegłego roku mogliśmy dowiedzieć się o dużej ilości ryb pokonujących przepławkę w Mokrzcu na Wisłoce, w tym także troci!
Więcej o nagrodzonych projektach znajdziecie na stronach ich dotyczących:
Komentarze