<h3 class="wp-block-heading">To było do przewidzenia</h3>



Tegoroczna zima była długa i szczególnie na północy i wschodzie kraju naprawdę mroźna. W wielu regionach Polski jeziora, stawy i zbiorniki zaporowe zamarzły na długie tygodnie. W takich warunkach ptaki rybożerne przenoszą się tam, gdzie woda pozostaje dla nich dostępna – przede wszystkim na rzeki.



Nie trzeba więc było wielkiej wyobraźni, żeby przewidzieć, że część kormoranów pojawi się właśnie na rzekach pstrągowych, nawet tych niewielkich. Wąskie cieki z niezamarzniętą wodą i ryby osłabione po zimie oraz po tarle tworzą dla rybich drapieżników szansę na łatwy pokarm.



W ostatnich tygodniach pojawia coraz więcej <a href="https://tvn24.pl/najnowsze/polska-odstrzal-kormoranow-nie-jest-zadnym-rozwiazaniem-st8906655">konkretnych obserwacji</a> z różnych części kraju. Przykładowo na rzece <a href="https://krainapstraga.pl/lowiska/pzw-lublin/bystrzyca-rzeka">Bystrzycy</a> pod Lublinem wędkarze i działacze PZW naliczyli ponad czterdzieści kormoranów żerujących na zaledwie kilkusetmetrowym odcinku rzeki. Ptaki przeniosły się tam po zamarznięciu Zalewu Zemborzyckiego. Na górnym Sanie na krótkim odcinku w okolicy Leska <a href="https://nowiny24.pl/gorny-san-bez-lodu-kormorany-robia-rzez-wsrod-ryb/ar/c1p2-28683593">obserwowano ok. pół tysiąca tych ptaków</a>. Zresztą analizując informacje i wpisy wędkarzy w mediach społecznościowych można odnieść&nbsp;wrażenie że najgorsza sytuacja jest tam gdzie i mróz był największy, a więc na północy i wschodzie kraju. 



Nic dziwnego, że reakcja środowiska wędkarskiego była szybka. W kilku regionach rozpoczęto starania o zgodę na odstrzał redukcyjny i płoszenie ptaków. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Lublinie wydała zgodę na takie działania na kilku rzekach, między innymi na Bystrzycy, Chodelce, Bystrej i Kurówce. W okręgu opolskim zatwierdzono odstrzał kilkuset osobników na wybranych odcinkach Nysy Kłodzkiej, Białej Głuchołaskiej, Małej Panwi czy Odry. Podobne decyzje zapadały również w innych regionach kraju.



Dla części wędkarzy są to działania konieczne. Inni podchodzą do nich z większym dystansem i zwracają uwagę, że punktowe odstrzały rzadko rozwiązują problem w skali całego dorzecza.



<h3 class="wp-block-heading">Trudny początek sezonu</h3>



Wieści znad pstrągowych wód z ostatnich dni i tygodni nie są szczególnie optymistyczne. Wielu wędkarzy mówi o bardzo słabym początku sezonu. Zdarzają się wyprawy zakończone całkowitym brakiem brań czy chociażby kontaktem wzrokowym z pstrągami. Co istotne, często mówią o tym doświadczeni wędkarze, którzy swoje rzeki znają od lat.



Słabe wyniki można by jeszcze tłumaczyć pogodą. W wielu rzekach woda jest nadal zimna, a pstrągi po zimie i po tarle bywają mogą być wciąż aktywne. Jednak oprócz słabych wyników wędkowania widać też wyraźne ślady obecności kormoranów.



Na drzewach wzdłuż rzek łatwo dostrzec miejsca, w których ptaki nocowały lub odpoczywały. Zdradza je duża ilość odchodów na gałęziach i pod drzewami. Na odkrytych jeszcze o tej porze roku brzegach można z kolei znaleźć miejsca żerowania – ślady ptaków i pozostałości po zjedzonych rybach. To wszystko sprawia, że niepokój o stan rzek jest wśród wędkarzy jak najbardziej zrozumiały.



<h3 class="wp-block-heading">Spór o kormorany</h3>



Internetowe dyskusje o kormoranach szybko przenoszą się na szerszy grunt. Pojawiają się głosy ornitologów i obrońców przyrody, którzy podkreślają, że kormoran jest gatunkiem rodzimym i nie powinno się w ogóle rozważać jego odstrzeliwania czy regulacji populacji.



W takich rozważaniach często pomija się jednak jedną ważną kwestię. W ostatnich latach liczebność kormorana w Polsce i w wielu krajach Europy wyraźnie wzrosła. Pisałem o tym szerzej w jednym z <a href="https://krainapstraga.pl/post/kormorany-w-natarciu-czy-ten-problem-da-sie-w-ogole-rozwiazac">poprzednich artykułów poświęconych temu gatunkowi</a>.



Czy w takiej sytuacji potrzebna jest regulacja populacji? Nie twierdzę jednoznacznie, że jedynym rozwiązaniem jest odstrzał. Uważam jednak, że problem jest realny i powinien być poważnie analizowany. Być może w niektórych miejscach konieczne są działania ograniczające presję ptaków – czy to poprzez odstrzał redukcyjny, czy poprzez skuteczniejsze metody płoszenia. Nad takimi rozwiązaniami pracuje się zresztą w Europie od kilku lat, szczególnie w odniesieniu do mniejszych rzek. Obecnie nie istnieje w środowisku wędkarskim, naukowym ani administracyjnym wyraźny konsensus co do tego, które metody – i w jakiej skali – pozwoliłyby rzeczywiście znacząco ograniczyć presję wywieraną przez kormorany na populacje ryb w polskich wodach.



W tej dyskusji warto też pamiętać o głosie wędkarzy. To oni spędzają nad rzekami setki godzin w ciągu roku i często jako pierwsi zauważają zmiany zachodzące w wodzie. Zdarza się, że ich opinie są bagatelizowane albo traktowane z pewną pogardą. Tymczasem wędkarzom zależy przede wszystkim na tym, żeby w rzekach były ryby.



A polskie rzeki już dziś zmagają się z wieloma problemami – suszą hydrologiczną latem, regulacją koryt czy degradacją siedlisk. W takiej sytuacji dodatkowa presja ze strony licznych stad kormoranów może być dla niektórych cieków kolejnym poważnym obciążeniem.



<h3 class="wp-block-heading">Jeszcze chwila cierpliwości</h3>



Mimo wszystko warto zachować pewien dystans w ocenach. Pogoda w ostatnich tygodniach była bardzo zmienna. Po okresie mrozów nastąpiło gwałtowne ocieplenie, a takie skoki temperatury rzadko sprzyjają dobrym wynikom wędkarskim.



Przyroda nie reaguje na ocieplenie tak szybko, jak mogłoby się wydawać. Po długiej zimie ekosystem potrzebuje czasu, żeby wrócić do pełnej aktywności, a ryby zaczęły intensywnie żerować.



Dlatego z ostateczną oceną sytuacji warto jeszcze chwilę poczekać. Jeśli temperatura wody zacznie stabilnie rosnąć, pstrągi powinny stać się bardziej aktywne. Wtedy dopiero będzie można wiarygodniej ocenić, jaki wpływ na rzeki i ich mieszkańców miała tegoroczna zima i jakie w rzeczywistości mamy straty w ichtiofaunie.



Myślę, że za miesiąc, najwyżej za półtora, będziemy wiedzieć znacznie więcej. I dopiero wtedy okaże się, czy obecne obawy wędkarzy były przesadzone — czy też tegoroczna zima i kormorany rzeczywiście zostawiły po sobie wyraźny ślad w polskich rzekach pstrągowych.



Napiszcie proszę w komentarzach jak jest na Waszych rzekach. Czy sytuacja jest równie tragiczna czy narazie tylko niepokojąca? 



Zdjęcie na górze: <a href="https://unsplash.com/@siegfriedpoepperl?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Siegfried Poepperl</a> on <a href="https://unsplash.com/photos/a-bird-with-a-fish-in-its-mouth-in-the-water-jaMj_QakvSk?utm_source=unsplash&amp;utm_medium=referral&amp;utm_content=creditCopyText">Unsplash</a>

Kraina Pstrąga

Czy kormorany wyjadły nam wszystkie pstrągi?

Komentarze