
<p><strong>Na początku 2025 roku zakończyły się konsultacje społeczne projektów Planów Utrzymania Wód – dokumentów określających, jakie działania będą prowadzone na rzekach w Polsce. To w nich decyduje się m.in.: o wycinkach nadbrzeżnych drzew czy utrzymaniu drożności cieków. W ramach konsultacji społecznych wpłynęło 11 053 uwag i wniosków</strong>.</p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h2 class="wp-block-heading">Znaczenie Planów Utrzymania Wód dla środowiska i społeczności</h2>



<p>Na początku 2025 roku zakończyły się konsultacje społeczne projektów Planów Utrzymania Wód (PUW). Dokumenty te określają zakres działań na rzekach i ciekach w Polsce, takich jak wycinka drzew i krzewów, odmulanie i udrażnianie koryt, zasypywanie wyrw w brzegach. Dzięki dużemu rozgłosowi, który został nadany przede wszystkim przez <strong><a href="https://wolnerzeki.pl/o-nas/">Fundację Wolne Rzeki</a></strong>, w konsultacjach wzięła udział bardzo duża ilość osób prywatnych oraz organizacji.</p>



<p>Pod koniec sierpnia Wody Polskie na <a href="https://www.gov.pl/web/wody-polskie/plany-utrzymania-wod">swoich stronach opublikowały wyniki konsultacji</a>. W ramach konsultacji do Wód Polskich napłynęło ponad 11 tysięcy uwag i wniosków co świadczy o ogromny odzewie i zaangażowaniu wielu osób prywatnych i instytucji. Dane pokazują, że dyskusja dotyczyła nie tylko ograniczania prac, ale także ich rozszerzania w odpowiedzi na lokalne wyzwania, np. poprzez uwzględnienie nowych zagrożeń oraz budowli regulacyjnych.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Jak wyglądały konsultacje w liczbach?</h2>



<p>Na stronie <a href="https://www.gov.pl/web/wody-polskie/plany-utrzymania-wod">https://www.gov.pl/web/wody-polskie/plany-utrzymania-wod</a> znajdziemy szczegółowe informacje na temat zgłoszonych uwag i wniosków w całym kraju wraz z tzw. tabelami rozpatrzenia uwag, gdzie zebrano wszystkie zgłoszone propozycje zmian do PUW.</p>



<p>Podsumowując <strong>zgłoszono 11053 uwag i wniosków. Uwzględniono 1546 (14%), częściowo uwzględniono 2221 (20%), wyjaśniono 2755 (25%)  a  4531 (41%) nie zostało uwzględnionych</strong>. Najwięcej wniosków wpłynęło do RZGW Białystok, Warszawa oraz Gdańsk. Poniżej znajduje się tabelę która pokazuje  procentowe wyniki konsultacji w zakresie planów utrzymania wód z obszarów działania poszczególnych regionalnych zarządów gospodarki wodnej</p>



<figure class="wp-block-table"><table class="has-fixed-layout"><thead><tr><th>Obszar RZGW</th><th>Uwzględniono (%)</th><th>Uwzględniono częściowo (%)</th><th>Wyjaśniono (%)</th><th>Nie uwzględniono (%)</th></tr></thead><tbody><tr><td>Białystok</td><td><strong>19.5</strong></td><td><strong>32.6</strong></td><td>14.9</td><td>33.0</td></tr><tr><td>Bydgoszcz</td><td>15.1</td><td>18.2</td><td>8.4</td><td><strong>58.2</strong></td></tr><tr><td>Gdańsk</td><td>14.3</td><td>24.9</td><td>18.6</td><td>42.2</td></tr><tr><td>Gliwice</td><td>6.6</td><td>7.5</td><td><strong>52.0</strong></td><td>33.9</td></tr><tr><td>Kraków</td><td>13.0</td><td>2.6</td><td>29.9</td><td>54.4</td></tr><tr><td>Poznań</td><td>13.8</td><td>19.5</td><td>21.5</td><td>45.2</td></tr><tr><td>Rzeszów</td><td>11.4</td><td>13.8</td><td>26.2</td><td>48.5</td></tr><tr><td>Szczecin</td><td>14.0</td><td>15.8</td><td>30.1</td><td>40.1</td></tr><tr><td>Warszawa</td><td>12.8</td><td>12.5</td><td>33.7</td><td>41.0</td></tr><tr><td>Wrocław</td><td>13.6</td><td>16.8</td><td>28.4</td><td>41.2</td></tr></tbody></table></figure>



<p>W wyniku przeprowadzonych konsultacji społecznych <strong>Wody Polskie usunęły z planów 2716 odcinków rzek, skróciły lub podzieliły 5007 odcinków rzek i zrezygnowały z części działań na 1176, co oznacza że łącznie długość rzek, na których planowano realizację działań w ramach projektów PUW zmniejszono o 20 887 km</strong>.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1194" height="1165" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Zrzut-ekranu-2025-09-9-o-17.00.23-edited.png" alt="" class="wp-image-3868" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Zrzut-ekranu-2025-09-9-o-17.00.23-edited.png 1194w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Zrzut-ekranu-2025-09-9-o-17.00.23-edited-300x293.png 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Zrzut-ekranu-2025-09-9-o-17.00.23-edited-1140x1112.png 1140w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Zrzut-ekranu-2025-09-9-o-17.00.23-edited-768x749.png 768w" sizes="auto, (max-width: 1194px) 100vw, 1194px" /><figcaption class="wp-element-caption">&nbsp;Statystyki w zakresie poszczególnych planów utrzymania wód z obszarów działania poszczególnych regionalnych zarządów gospodarki wodne (źródło: <a href="https://www.gov.pl/web/wody-polskie/plany-utrzymania-wod">https://www.gov.pl/web/wody-polskie/plany-utrzymania-wod</a>)</figcaption></figure>



<h2 class="wp-block-heading">Co budziło największe emocje? Różnorodne perspektywy na działania utrzymaniowe</h2>



<p>W treści uwag i wniosków dominują krytyki <strong>standardowych działań z art. 227 Prawa Wodnego</strong>. Analizując szczegółowo jedno z zestawień uwagi i wniosków (dla RZGW Gliwice) można zauważyć, że najczęściej dotyczyły one:</p>



<ul class="wp-block-list">
<li>usuwania drzew/krzewów w obawie o utratę bioróżnorodności, siedlisk i retencji wody,</li>



<li>odmulania i udrażniania,</li>



<li>usuwania tam bobrowych.</li>
</ul>



<p>Z drugiej strony, samorządy i mieszkańcy często żądali większej liczby interwencji, takich jak poszerzanie koryt, umacnianie brzegów czy regulacja potoków, motywując to ryzykiem podtopień i potrzebą ochrony infrastruktury.</p>



<p>Najwięcej skutecznych wniosków dotyczyło rezygnacji z części planowanych działań utrzymaniowych. W wielu przypadkach, po rozpatrzeniu argumentów społecznych i przeprowadzeniu dodatkowych analiz, zdecydowano się na <strong>usunięcie całości lub fragmentów odcinków wód z projektu PUW</strong>. Często dotyczyło to sytuacji, w których odcinki znajdowały się na terenach chronionych albo w obszarach szczególnie narażonych na skutki suszy.</p>



<p>Uwzględniano również postulaty wymagające <strong>pogłębienia analiz lokalizacyjnych</strong> – precyzyjnego określenia początku i końca odcinków czy też doprecyzowania działań w kontekście obszarów chronionych. W efekcie w wielu miejscach skrócono odcinki przewidziane do utrzymania, zrezygnowano z niektórych prac albo wprowadzono wymóg stosowania środków minimalizujących wpływ działań utrzymaniowych na środowisko.</p>



<p>Wnioski zmierzające do rozszerzenia katalogu działań utrzymaniowych były prawie w całości odrzucane. <strong>Nie akceptowano propozycji wprowadzenia nowych odcinków wód do utrzymania</strong> ani dodawania zadań, które nie mieszczą się w zamkniętym katalogu ustawy Prawo wodne (np. remonty i przebudowy urządzeń wodnych, likwidacja jazów czy budowa przepławek dla ryb).</p>



<p>Podobnie <strong>odrzucano postulaty całkowitego usunięcia działań utrzymaniowych z całych JCWP</strong>. Wody Polskie argumentowały, że utrzymanie musi być planowane tam, gdzie istnieje realne zagrożenie podtopieniami obszarów zabudowanych, infrastruktury lub terenów użytkowanych gospodarczo. W takich sytuacjach administracja wskazywała na konieczność równoważenia interesów środowiskowych, społecznych i gospodarczych.</p>



<h2 class="wp-block-heading">Wnioski na przyszłość</h2>



<p>Konsultacje społeczne Planów Utrzymania Wód pokazały, jak silnie nadal dominuje podejście „utrzymaniowe”, oparte na wycinkach, odmulaniu i udrażnianiu wód. Jednocześnie bardzo pozytywnie odczytywać należy ogromne zaangażowanie coraz większej liczby osób i instytucji. Coraz lepiej potrafimy dziś aktywnie zabrać głos, domagając się ochrony naturalnych cieków i zmian w sposobie zarządzania rzekami. Ogromne brawa i podziękowania należą się <a href="https://wolnerzeki.pl/">Fundacji Wolne Rzeki</a>  za pokazanie jak ważne są te konsultacje oraz za pomoc w postaci poradnika na temat tego jak należy składać wnioski.</p>



<p>Czy <strong>warto było brać udział w konsultacjach</strong>? Wyniki pokazują że jak najbardziej! Nie powinniśmy sugerować się tym, że prawie połowa uwag została odrzucona. Wynikało to często z braku pełnego zrozumienia czym są PUWy oraz jakie uwagi czy wnioski mogą być zgłaszane. Jedna trzecia wszystkich sugestii została uwzględniona lub przynajmniej częściowo uwzględniona. Te wszystkie, jakże liczne głosy, mogą ostatecznie przełożyć się na coś realnego — na faktyczną ochronę wielu kilometrów rzek. </p>



<p>Co ważne proces nie kończy się wraz z opublikowaniem wyników. Jeszcze przez kilka dni <strong>można zgłaszać uwagi do wyników konsultacji (w terminie 16 września 2025 r)</strong>. Dzięki temu dialog trwa, a my wciąż mamy realny wpływ na ostateczny kształt Planów Utrzymania Wód — warto więc go wykorzystać. Informacje jak pisać&nbsp;komentarze do przedstawionych wyników znajdziecie na stronie: <a href="https://wolnerzeki.pl/wyniki-konsultacji-planow-utrzymania-wod/">https://wolnerzeki.pl/wyniki-konsultacji-planow-utrzymania-wod/</a></p>



<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity"/>



<h2 class="wp-block-heading">Mój udział w konsultacjach</h2>



<p>Na koniec postanowiłem napisać kilka zdań o moim osobistym udziale w konsultacjach. Złożyłem trzy uwagi – <strong>dwie dotyczące Białej Przemszy i jedną jej dopływu, Centurii </strong>(pozycje 766, 767 i 768 w zestawieniu RZGW Gliwice). Wszystkie miały wspólny cel: powstrzymanie niepotrzebnych ingerencji w rzekę w postaci wycinek drzew i krzewów oraz udrażniania koryta. W swoich wnioskach podkreślałem, że Centuria i Biała Przemsza <strong>zachowały w wielu miejscach naturalny, dziki charakter</strong>. Zwracałem też uwagę na obecność obszarów chronionych, w tym Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd oraz użytków ekologicznych: „Źródła Centurii”, „Śródleśne Łąki w Starych Maczkach” i „Zakola Białej Przemszy”.</p>



<p>Bardzo się cieszę, że moja uwaga dotycząca Centurii <strong>została w całości uwzględniona</strong> – i tym samym odcinek rzeki został usunięty z PUW. Dwie pozostałe uwagi dotyczące Białej Przemszy uwzględniono częściowo, co oznacza wyłączenie z planowanych prac utrzymaniowych fragmentu rzeki o łącznej długości ok. 19,3 km, w tym odcinek rzeki między Sławkowem a Maczkami.</p>



<figure class="wp-block-image size-large"><img loading="lazy" decoding="async" width="1140" height="855" src="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Centuria-1140x855.jpg" alt="" class="wp-image-3870" srcset="https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Centuria-1140x855.jpg 1140w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Centuria-300x225.jpg 300w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Centuria-768x576.jpg 768w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Centuria-1536x1152.jpg 1536w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Centuria-2048x1536.jpg 2048w, https://panel.krainapstraga.pl/wp-content/uploads/2025/09/Centuria-1568x1176.jpg 1568w" sizes="auto, (max-width: 1140px) 100vw, 1140px" /><figcaption class="wp-element-caption">Centuria (fot. Łukasz Drążewski)</figcaption></figure>



<p></p>


Kraina Pstrąga

Konsultacje społeczne PUW: analiza i omówienie zgłaszanych uwag

Komentarze