Pstrągowe wody No-Kill w Polsce – ile ich jest?
Ponad 26% wód krainy pstrąga i lipienia na których gospodarkę rybacką prowadzi PZW objętych jest zakazem zabierania pstrąga potokowego. Czy to już dużo czy jeszcze mało? Przyjrzyjmy się danym z Informatora Wód Pstrąga i Lipienia PZW na 2026 rok.
Skąd pochodzą i jakie dane zostały wzięte pod uwagę?
Analizę przeprowadzono na podstawie 903 wpisów z aktualnego Informatora Wód Pstrąga i Lipienia Polskiego Związku Wędkarskiego. To wykaz obejmujący wszystkie wody górskie udostępniane wędkarzom przez wszystkie okręgi PZW w całym kraju. W regulaminach poszczególnych łowisk szukano zapisów o zakazie zabierania pstrąga potokowego, zakazie zabierania wszystkich ryb, zasadzie „no kill” oraz o zakazie posiadania przy sobie złowionych ryb. Uwzględniono wyłącznie zakazy całoroczne i pełne odcinki – zapisy sezonowe czy fragmentaryczne nie były brane pod uwagę. Niestety zasady, a raczej ich opisy, w tej kwestii mocno się różnią pomiędzy niektórymi okręgami więc wyłuskanie właściwych danych nie jest łatwym zadaniem
Ile tych wód jest?
237 z 903 odcinków wód we wszystkich wykazach wód krainy pstrąga i lipienia jest objętych zakazem zabierania pstrąga potokowego. To 26,2% wszystkich wpisów. Jeżeli weźmiemy pod uwagę tylko cieki wodne, bez podziału na poszczególne odcinki czy dopływy, to okaże się 138 z 462 takich wód ma zakaz, co daje 29,9%. Oznacza to, że prawie co trzecia woda PZW o statusie wody górskiej ma tę zasadę wpisaną w regulamin.
Skąd te liczby się biorą? Otóż zakazy mają tu różne źródła:
| Kategoria | Liczba odcinków |
|---|---|
| Okręgi z pełnym zakazem na wszystkich wodach | 169 |
| Jawne odcinki No-Kill / zakaz zabierania ryb | 68 |
Kluczową rolę odgrywają tu okręgi, które zdecydowały się na wprowadzenie zakazu zabierania pstrąga na wszystkich swoich wodach górskich – aż 8 okręgów PZW w Polsce poszło tą drogą.
Które okręgi mają pełny zakaz?
To jeden z ciekawszych elementów tej analizy, ponieważ pokazuje, że coraz popularniejsze staje się wprowadzenie całkowitego zakazu na wszystkich wodach danego okręgu, zamiast ograniczania zasad zabierania ryb na poszczególnych łowiskach. Aż 8 z kilkudziesięciu okręgów PZW wprowadziło zasadę zakazu zabierania pstrąga na wszystkich swoich wodach krainy pstrąga i lipienia:
- PZW Szczecin
- PZW Kraków
- PZW Tarnów
- PZW Toruń
- PZW Opole
- PZW Białystok
- PZW Ciechanów
- PZW Siedlce
Na liście są zarówno okręgi „typowo górskie” (Kraków, Tarnów, Opole), jak i te, które raczej kojarzą się z nizinami (Białystok, Ciechanów, Siedlce). To pokazuje, że zasada całkowitego no kill dla pstrąga potokowego nie jest wyłącznie domeną południowej Polski.
Nie tylko okręgi
Poza ośmioma okręgami z pełnym zakazem, mamy też 68 odcinków wód z jawnie wpisanym zakazem w regulaminie konkretnego łowiska. To odcinki rozrzucone po całym kraju – od Łupawy na Pomorzu, przez San w Bieszczadach, po Nysę Kłodzką na Dolnym Śląsku. Formy zapisu są tu różne: klasyczne „No-Kill”, „złów i wypuść”, „zakaz zabierania złowionych ryb”, a czasem „zakaz posiadania przy sobie ryb” czy „nakaz wypuszczania ryb litofilnych” (PZW Olsztyn). Nieważne jaka forma zapisu – ważne jaki jest końcowy efekt i ważne, że pstrąg po złowieniu powinien wrócić do wody.
Warto zwrócić uwagę, że 17 z tych wód ma zakaz zabierania wszystkich ryb, nie tylko pstrąga. To idzie jeszcze dalej niż standardowy no kill na pstrąga – na tych odcinkach nie zabierzemy żadnej ryby, niezależnie od gatunku.
Dużo czy mało?
Tu dochodzimy do sedna. Czy 26,2% to już dużo czy jeszcze mało? Z mojej perspektywy uważam, że to już jest znacząca liczba. Jeszcze 15-20 lat temu odcinki no kill na wodach pstrągowych były rzadkością, a samo pojęcie nie było zbyt popularne – przekonywanie innych wędkarzy do wprowadzenia tej zasady budziło lekkie kontrowersje i nie było oczywiste. Dzisiaj prawie co trzecia woda pstrągowa w Polsce ma jakąś formę ochrony wykraczającą ponad standardowy regulamin.
Co więcej, w ostatnich dwóch-trzech latach ta liczba się ustabilizowała. Ta tendencja wzrostowa, którą obserwowaliśmy po 2010 roku, obecnie nieco przystopowała. Są nawet okręgi, które zdecydowały się cofnąć wcześniej wprowadzone ograniczenia – na niektórych wodach, gdzie w poprzednich sezonach obowiązywał zakaz zabierania pstrąga, obecnie już go nie ma. Przykładem może być Mazowiecki Okręg PZW. Może to oznaczać, że osiągnęliśmy pewien punkt równowagi i dalsze próby zwiększanie tej liczby napotykają na opór.
Kontrowersje wokół zakazu
Temat zakazu zabierania pstrąga potokowego na wodach PZW wraca jak bumerang. Petycja o wprowadzenie pełnego zakazu na wszystkich wodach pstrągowych w Polsce, o której wspominałem rok temu na stronie Kraina Pstrąga, wzbudziła sporo emocji. I choć wiele osób, w tym wędkarzy regularnie łowiących na wodach górskich, poparło ten pomysł, to nie brakowało również głosów krytycznych.
Argument, który trudno zbagatelizować, brzmi tak: jeżeli na wszystkich wodach pstrągowych obowiązywałby zakaz zabierania ryb, to wędkarstwo pstrągowe staje się już aktywnością tylko i wyłącznie rekreacyjną – łowimy tylko dla przyjemności, bez jakiegokolwiek elementu pozyskiwania. Czy może stać się to pożywką dla organizacji kwestionujących sens wędkarstwa w ogóle? Skoro nie zabieramy ryb, to po co je łowimy? To pytanie, które pada coraz częściej i nie jest bezzasadne.
Według mnie łowiska no kill powinny być przede wszystkim ustanawiane w takich miejscach, w których chcemy faktycznie chronić istniejącą populację pstrąga. W których nie chcemy pozbawiać wędkarzy możliwości obcowania z przyrodą i rzeką, ale jednocześnie chcemy dać możliwość wędkowania z pełną świadomością ochrony tego, co w tej wodzie żyje i pływa.
A może podejść do tematu inaczej?
Być może nie chodzi o to, żeby zakaz obejmował stuprocentowo wszystkie wody. Być może warto pójść w inną stronę. Zmniejszenie limitów dziennych – nie trzy pstrągi, a jeden. Limity tygodniowe albo miesięczne. Szersze okna wymiarowe, chroniące zarówno młode, jak i dorosłe, duże osobniki. Więcej odcinków specjalnych z regulaminem dostosowanym do konkretnej rzeki.
A może każdy okręg powinien mieć przynajmniej jedną wodę w pełni no kill? Takie laboratorium, na którym można obserwować, jak populacja reaguje na brak presji wędkarskiej. Na dzisiaj 8 okręgów poszło na całość – reszta ma mieszankę wód z zakazem i bez.
Uważam, że obecna ilość wód z zakazem zabierania pstrąga nie jest już liczbą małą. To wartościowa liczba, o którą warto dbać. I niezależnie od tego, w którą stronę pójdzie dyskusja, warto zadbać o to, żeby nie malała.

Komentarze