Okres ochronny pstrąga potokowego do zmiany

Łukasz Drążewski·
3594 wyświetleń·9 minut czytania
Okres ochronny pstrąga potokowego do zmiany

1 września rozpoczął się okres ochronny pstrąga potokowego w Polsce. Zakaz połowu potrwa w zależności od regionu kraju do 31 grudnia lub 31 stycznia. Czy w związku z istniejącymi zmianami klimatycznymi nie powinno się jednak rozważyć zmiany okresu ochronnego?

Obecne przepisy

Okres ochronny dla poszczególnych gatunków ryb w Polsce określony jest na podstawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 listopada 2001 r. w sprawie połowu ryb oraz warunków chowu, hodowli i połowu innych organizmów żyjących w wodzie (Dz.U. 2001 nr 138 poz. 1559 z późniejszymi zmianami). Rozporządzenie mówi, że okres ochronny pstrąga potokowego w dorzeczu Wisły od jej źródeł po ujście Sanu oraz na jej dopływach na tym odcinku (wraz z Sanem) przypada od 1 września do 31 stycznia. Ten sam okres obejmuje rzeki dorzecza Odry do ujścia rzeki Bystrzycy (wraz z Bystrzycą). Na pozostałych wodach okres ochronny pstrąga potokowego kończy się 31 grudnia. Warto jednak pamiętać, że od powyższych zasad zapisanych w rozporządzeniu mogą być również wyjątki, tzn. poszczególne okręgi PZW mogą same zaostrzyć przepis i ograniczyć połowy w innych miesiącach na swoich wodach. Warto więc zawsze sprawdzić aktualne zasady połowu ryb szlachetnych w danym okręgu. Dane takie staramy się na bieżąco aktualizować na naszej stronie: https://krainapstraga.pl/wody-pil/tabele-pzw

Historia zmian okresu ochronnego pstrąga

Świetne zestawienie zmian historycznych okresu ochronnego pstrąga potokowego w XX wieku przygotował Pan Stanisław Cios w swoim Pstrągu i Lipieniu (nr 21). Możemy tam znaleźć wykaz wszystkich aktów prawnych regulujących okresy ochronne ryb łososiowatych na ziemiach polskich od końca XIX wieku do końca wieku XX. Na podstawie zebranych tam informacji przygotowałem poniższy wykres:

Jak widać początkowo okres ochronny był bardzo krótki i obejmował czas od 15 października do 15 grudnia. Po wojnie został wydłużony o jeden miesiąc i zaczynał się już 15 września.

W latach 1955-1974 sezon połowu pstrąga był najkrótszy. Zaczynał się bowiem 1 kwietnia a kończył 1 września. Od 1984 okres ochronny skrócono o dwa miesiące a od 1997 roku dodatkowo o jeden miesiąc (styczeń) na wodach środkowej i północnej Polski.

Sezon połowu pstrąga potokowego w Europie

Jak to natomiast wygląda w innych europejskich krajach? Wiadomo, że pstrąg potokowy występuje powszechnie praktycznie na całym kontynencie. Koniec sezonu połowu związany jest zazwyczaj z końcem lata i jesienią, czyli przygotowaniem do tarła i czasem składania ikry. W większości państw okres ochronny pstrąga potokowego, szczególnie w Europie środkowej i południowej, zaczyna się 1 października. W kilku państwach początek okresu ochronnego startuje jeszcze później. W Holandii i Szkocji od 6.10, w Grecji, Serbii i Czarnogórze od 1.11, w Danii od 16.11. Najpóźniej, bo dopiero 1.12, w Bośni i Hercegowinie. W Norwegii, Szwecji, Estonii i sporej części Francji zakaz łowienia pstrągów rozpoczyna się w połowie września. W Polsce, podobnie jak i w Finlandii, Portugalii, Łotwie, Islandii, Czechach i Słowacji początek okresu ochronnego przypada na 1 września. Warto też zwrócić uwagę iż w niektórych krajach nie istnieje zgodny z naszym pojęciem okres ochronny pstrąga a jedynie obowiązuje zakaz połowu na wodach w których ten pstrąg występuje co oczywiście nie jest ze sobą tożsame. Kolejna uwaga tyczy się poszczególnych części kraju czy też pojedynczych łowisk które nierzadko pozwalają na łowienie przez cały okrągły rok, jak np. ma to miejsce w wielu regionach Hiszpanii, czy też we Włoszech.

Okres ochronny pstrąga potokowego w Euripie
Początek okresu ochronnego pstrąga potokowego lub też w niektórych krajach zwyczajowy koniec sezonu połowowego w poszczególnych krajach europejskich. Proszę wziąć pod uwagę, że niektóre kraje są podzielone na regiony, w których poszczególne okresy mogą się nieznacznie różnić (dotyczy to przede wszystkim Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch, Niemiec, Hiszpanii).

Jeszcze większe różnice pomiędzy poszczególnymi krajami występują w kwestii terminu rozpoczęcia sezonu połowowego. Popatrzmy więc po kolei. Już 1 grudnia można zacząć łowić pstrągi w Finlandii (co chyba nie jest łatwym zadaniem, biorąc pod uwagę bardzo krótki dzień) i na Łotwie a 15 grudnia w Szwecji. Od 1 stycznia sezon rozpoczynają Litwini oraz my, ale tylko w północnej i środkowej części naszego kraju. W pozostałej części Polski sezon zaczyna się 1 lutego, czyli tak samo jak w Estonii, Bułgarii oraz Bośni. Od 15 lutego pstrągi można łowić w Grecji. Od 1 marca dostępna jest większość wód we Włoszech i Wielkiej Brytanii (ale nie we wszystkich hrabstwach). Francja, Austria, Szwajcaria i Belgia początek sezonu mają dwa tygodnie później, w połowie marca. 1-go kwietnia sezon rozpoczyna się m.in. w Słowenii i Niemczech. 15-go kwietnia na Słowacji, w Czechach i Serbii. 1 maja to dzień rozpoczęcia sezonu dla Hiszpanów oraz Czarnogórców. Najpóźniej, bo dopiero od 1 czerwca, można zacząć łowić pstrągi potokowe w rzekach Walii.

Koniec okresu ochronnego pstrąga potokowego (lub też inaczej mówiąc początek sezonu połowowego) w poszczególnych krajach europejskich. Proszę wziąć pod uwagę, że niektóre kraje są podzielone na regiony, w których poszczególne okresy mogą się różnić (dotyczy to przede wszystkim większych krajów takich jak: Wielka Brytania, Francja, Włochy, Niemicy). Również w Polsce mamy dwa różne daty rozpoczęcia sezonu, ale na mapie uwzględniona została tylko data 1 lutego.

Czy nie czas na zmianę?

Patrząc zarówno na historyczne zmiany okresu ochronnego pstrąga w Polsce jak i na podejście innych europejskich krajów do tego tematu, nasuwa się pytanie – czy obecne przepisy są optymalne i spełniają swoją podstawową funkcję, czyli chronią ryby podczas tarła oraz tuż przed nim i po nim. Osobiste obserwacje, które rok rocznie czyniliśmy w ramach Stowarzyszenia Przyjaciół Białej Przemszy, także na nieistniejącej już rzece Sztole, pokazywały, że nawet w obrębie jednego dorzecza i zaledwie kilku rzek, tarło mogło bardzo rozciągnąć się w czasie. Najwcześniej rozpoczynało się pod koniec października, a miejscami trwało aż do połowy grudnia (jednego roku widzieliśmy jeszcze ryby na tarliskach z początkiem stycznia). Oczywiście głównym czynnikiem była temperatura oraz dostępność tarlisk. Według moich obserwacji tarło zaczynało się później na tych ciekach gdzie:

  • temperatura była wyższa i obniżała się wolniej w stosunku do innych cieków,
  • występowało jedno tarlisko na bardzo długim odcinku rzeki, co mogło powodować, że wędrujące w górę strumienia ryby docierały zwyczajnie później.

W związku z powyższym, a także uwzględniając bezsprzeczny fakt, jakim jest ocieplanie się wód w rzekach, uważam, że należy rozważyć wydłużenie okresu ochronnego pstrąga na wszystkich wodach przynajmniej o 1 miesiąc. Myślę, że przede wszystkim pozwoli to pstrągom na spokojny powrót w dół rzeki, na oddalenie się od tarlisk, oraz na odbudowanie „masy” po jej utracie w wyniku tarła. Łowienie pstrągów w styczniu czy lutym było dla mnie zawsze trochę niezrozumiałe. Z jednej strony podzielam tą „tęsknotę” za wyjściem nad wodę, ale luty to na prawdę jest kiepski czas na łowienie pstrągów. Po pierwsze ze względu na ich niską w tym czasie aktywność, a po drugie ze względu na ich zmęczenie tarłem. Lutowe pstrągi są po prostu chude i słabe.

Inna kwestia to możliwość wydłużenia sezonu połowu pstrąga potokowego. Tu także należałoby rozważyć zmianę. Ponownie, skoro na skutek wzrostu temperatury wód tarło opóźnia się, to czy istnieje konieczność chronienia pstrąga już na początku września. Moim zdaniem nie ma takiej konieczności. W pełni zgadzam się z opinią Pana Stanisława Ciosa, który w podobnym tonie wypowiadał się we wspomnianym już przeze mnie artykule z Pstrąga i Lipienia nr 21, sugerując że okres połowu powinen trwać od 1 kwietnia do 15 września. Obecnie pstrągi na początku września zazwyczaj nie rozpoczynają jeszcze wędrówek tarłowych i zamieszkują w dalszym ciągu swoje letnie stanowiska. Skoro w większości europejskich krajów sezon trwa do końca września to myślę, że i u nas warto rozważyć jego wydłużenie przynajmniej o dwa tygodnie.

Poniżej przedstawiam kilka przydatnych linków, gdzie znajdziecie garść przepisów dotyczących połowu pstrąga w poszczególnych krajach Europy:

Komentarze